ҚАБЫНУ ПРО ЦЕСТЕРІН ЗЕРТТЕУДЕГІ ИММУНДЫҚ РЕ АКЦИЯЛАРДЫ ВИТАЛДЫ МУЛЬТИФОТОНДЫ ВИЗУАЛ ИЗАЦИЯЛАУӘДІСІНІҢ МҮМКІНДІКТЕРІ

Авторлар

DOI:

https://doi.org/10.26577/bb1061202615
        130 29

Кілттік сөздер:

виталдывизуал изация, мультифотонды микроскопия, қабынупроцесі, иммундыжасушалар, туабіткен иммунитет

Аннотация

Қабыну – қандай да болсын патогендік әсерлерден туындаған за қымдану про цесіне қарсы пайда болатын әмбебап, генетикалық тұрғыдан бағдарланған, әрі за лалды әсер ошағын жоюға не  шектеуге бағытталған ре акциялар кешені. Қабыну ре акциясы –туа біткен иммунитеттің не гізгі механизмдерінің бірі, оның биологиялық мағынасы ағзаны патогендерден қорғап қана қоймай, за қымдалған тіндерді бір қалыпта ұстап тұру және қалпына келтіру болып табылады. Қабыну механизмдерін терең түсіну өте маңызды, өйткені адамның белгілі ауруларының 70%-дан  астамы қабыну про цесімен байланысты, со ның ішінде аутоиммунды, не йродегенеративті, жүрек-қантам ырлары аурулары, қант диабеті және қатерлі ісік бар. Заманауи ғылым мен медицинада қабыну про цестері кезіндегі ағзаның жағдайын жан-жақты бағалауға мүмкіндік беретін әдістер мен құралдардың алуан түрі бар. Ағзадағы про цестерді на қты уақыт аралығында бақылау әдістерін пайдалану жылдан жылға қолжетімді, әрі клеткалық про цестерді дина микасын түсіну барысында оңтайлы бола бастады. Иммундық жасушалардың дина микасын бақылау үшін қолданылатын за манауи құралдардың бірі – виталды микроскопия. Атаулы мақала иммундық ре акцияны қалыптастыруға қатысатын механизмдерді зерттеу үшін мультифотонды микроскопия әдісінің рөлін сипаттайтын зерттеулерді зерделеугеарналған. Мультифотонды микроскопия фотондардың тірі тканьдердің терең қабаттарына ену қабілетіне не гізделген және фотоуыттылығы төмен әдіс. Бұл әдісті қолдану жасушалық миграция, жасушалардың өзара әрекеттесуі сияқты жасушалық про цестердің барысын бақылауға, со ндай-ақ неврология, кардиология және басқа салалардағы биологиялық жүйелер мен жасушалар дина микасына зерттеулер жүргізуге мүмкіндік береді.

Авторлардың биографисы

А.А. Рахымжан, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Рахымжан Асылхан Әнуарбекұлы – физика математика ғылымдарының кандидаты, - Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің Іргелі медицина кафедрасыныңдоценті (Алматы, Қазақстан, email: asylkhan.rakhymzhan@gmail.com

А.Н. Аралбаева , әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Аралбаева Арайлым Нугмановна (корреспондент автор) – биология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор - Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің Іргелі медицина кафедрасының профессор м.а. (Алматы, Казахстан, email: a_aralbaeva83@bk.ru)

З.Д. Душимова , әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Душимова Зауре Дмитриевна – медицина ғылымдарының кандидаты, Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің Іргелі медицина кафедрасыныңдоценті (Алматы, Қазақстан, email: zaure.dushimova@kaznu.edu.kz)

Т.А. Ахаева, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Ахаева Тамила Абдикаликовна – Ph.D., қауымдастырылғанпрофессор, әл Фараби атындағы Қазақ Ұлттық Университеті, Медицина жәнеденсаулықсақтауфакультеті, Іргелі медицина кафедрасыныңдоценті (Алматы, Қазақстан, email: t.akhayeva@gmail.com)

А.М. Сейталиева , әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан

Сейталиева Аида Мурзекеновна – медицина ғылымдарының кандидаты, Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің Іргелі медицина кафедрасының доценті (Алматы, Қазақстан, email: seitalieva@mail.ru)

Жүктелулер

Как цитировать

Рахымжан, А. ., Аралбаева , А. ., Душимова , З. ., Ахаева, Т., & Сейталиева , А. . (2026). ҚАБЫНУ ПРО ЦЕСТЕРІН ЗЕРТТЕУДЕГІ ИММУНДЫҚ РЕ АКЦИЯЛАРДЫ ВИТАЛДЫ МУЛЬТИФОТОНДЫ ВИЗУАЛ ИЗАЦИЯЛАУӘДІСІНІҢ МҮМКІНДІКТЕРІ . ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 106(1), 179–191. https://doi.org/10.26577/bb1061202615