Сезонная динамика численности нематоды Oswaldocruzia filiformis у остромордой лягушки в припойменных биотопах реки Иртыш.  Ертіс өзені алқабына жақын биотоптарда сүйіртұмсық бақадағы Oswaldocruzia filiformis нематодасы санының маусымдық динамикасы

N. E. Tarasovskaya

Авторы

N. E. Tarasovskaya Павлодарский государственный педагогический институт

Ключевые слова:

остромордая лягушка, нематода Oswaldocruzia filiformis, сезонная динамика, пойменные биотопы, показатели зараженности, экстенсивность инвазии, интенсивность инвазии, индекс обилия, популяция гельминтов, популяция хозяев. сүйіртұмсық бақа, Oswaldocruzia f

Аннотация

Проведено исследование сезонной и годовой динамики численности и распространенности нематоды Oswaldocruzia filiformis, паразитирующей в тонком кишечнике остромордой лягушки (Rana arvalis) в припойменных биотопах реки Иртыш с 2005 по 2012 гг. Ежегодный спад показателей зараженности лягушек O.filiformis обусловлен массовым выходом незараженных лягушат-сеголеток, инвазия которых нематодами возможна только на суше. Распространение гельминта происходит все лето, с подъемами численности весной и осенью. Заражение лягушек на зиму происходит в конце августа, нематоды зимуют в хозяевах, чтобы избежать гибели во время весеннего паводка. Снижение экстенсивности инвазии и индекса обилия O.filiformis в отдельные годы обусловлено либо снижением численности лягушек, либо сухостью пойменного биотопа, связанного с кратко-временным паводком или его отсутствием. Снижение численности лягушек с 2007 по 2009 гг. обусловлено паразитированием в легких крупной и патогенной трематоды Haplometra cylindracea 2005-2012 жж. Ертіс өзені алқабына жақын биотоптардағы сүйіртұмсық бақаның аш ішегінде паразиттік тіршілік ететін Oswaldocruzia filiformis нематодасының саны мен таралуының маусымдық және жылдық динамикасына зерттеулер жүргізілді.Бақалардың O.filiformis нематодасымен зарарлану көрсеткіштерінің жыл сайынға төмендеуі нематодалармен зарарлануы тек қана құрлықта өтуі мүмкін болатын зарарсыз жас бақалардың жаппай шығуына байланысты болады. Гельминттің таралуы жаз бойы жүреді, санының жоғарылауы көктемде және күзде болады. Бақалардың қысқы кезде зарарлануы тамыз айының соңында жүреді, көктемгі су тасуы кезінде жойылып кетпеуі үшін нематодалар иелерінде қыстап шығады. Кей жылдары O.filiformis нематодасының инвазия экстенсивтілігі мен молшылық индексінің төмендеуі бақалар санының азаюына, сонымен қатар аз уақыттық су тасқыны немесе судың мүлдем болмауына байланысты алқапқа жақын биотоптардың құрғақшылығына тәуелді болады. 2007-2009 жж. аралығында бақалар санының азаюы өкпеде ірі және патогенді Haplometra cylindracea трематодасының паразиттік тіршілік етуіне байланысты