Каллусогенез в культуре некоторых кормовых трав.Малазықтық шөптердің кейбір түрлерінің культурасындағы каллусогенезі

Анотація

В последние десятилетия наблюдается устойчивая тенденция к деградации пастбищных земель и угодий. К наиболее высокопродуктивным кормовым растениям относятся люцерна (Medicago sativa L.) и клевер луговой (Trifolium pretense L.). Использование люцерны и клевера в севооборотах препятствует засолению и предотвращает деградацию почвы. Однако условия дефицита влаги в весенне-летний период и высокая температура окружающей среды могут существенно снизить прорастание семян и выживаемость молодых растений. Повышение устойчивости и продуктивности многолетних кормовых трав может быть достигнуто с помощью методов культуры клеток и клеточной инженерии. Целью данной работы являлось получение каллусов из семян и проростков клевера белого и люцерны. Изучено влияние условий культивирования на средах Мурасиге-Скуга и Гамборга (В5) на калллусогенез при культивировании различных эксплантов.Получены каллусные культуры пяти генотипов люцерны и клевера ползучего (Trifolium repens L.). Соңғы он жыл ішінде жайылым жерлер мен өрістік алқаптардың деградацияға ұшырауының тұрақты үрдісі байқалады. Жоғары өнімді малазықтық өсімдіктерге жоңышқа (Medicago sativa L.) жəне шалғын беде (Trifolium pretense L.) өсімдіктерін жатқызуымызға болады. Жоңышқа жəне беде өсімдіктерін егіс айналымында қолдану топырақ жабынының тұздануы мен деградацияға ұшырауына тосқауыл болады. Алайда көктем-жаз мезгілдерінде ылғалдың жетіспеуі жəне қоршаған ортаның жоғары температурасы сияқты жағдайлар тұқымның өнуі жəне жас өсімдіктердің тірі қалу көрсеткіштерін айтарлықтай төмендетуі мүмкін. Көп жылдық малазықтық шөптердің төзімділігі мен өнімділігін арттыру мəселелері клетка культурасы жəне клеткалық инженерия əдістерін қолданған жағдайда шешілу мүмкін. Бұл жұмыстың мақсаты ақ беде жəне жоңышқа өсімдіктері тұқымдарынан жəне өскіндерінен каллус алу болды. Мурасиге-Скуг жəне Гамборгтың (В5) орталарында культивирлеу жағдайларының жекелеген экспланттардың каллусогенезіне əсері зерттелді. Жоңышқа өсімдігінің 5 генотипі мен жатаған беде (Trifolium repens L.) өсімдігі үшін каллус культурасы алынды.