Создание стабильных сомаклональных линий пшеницы с ценными хозяйственными признаками на основе биотехнологии.Құнды шаруашылық белгілері бар тұрақты бидай сомаклонды линияларының биотехнология негізінде алу

A. K. Amirova; A. A. Shilmanova; K Khasymkhan; A. K. Parmenova; N. K. Bishimbayeva; I. R. Rakhimbayev

Авторы

A. K. Amirova РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан
A. A. Shilmanova РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан
K Khasymkhan РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан
A. K. Parmenova РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан
N. K. Bishimbayeva РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан
I. R. Rakhimbayev РГП«Институт биологии и биотехнологии растений», г. Алматы, Казахстан

Ключевые слова:

сомаклональные варианты, регенерация растений, наследование, ДНК, ПЦР, IRAP маркеры.сомаклональды варианттар, өсімдік регенерациясы, тұқым қуалау, ДНҚ, ПТР, IRAP маркерлері.

Аннотация

Разработанная нами технология длительной регенерации растений позволяет получать линий со стабильно наследуемыми хозяйственно-ценными признаками. Показано, что некоторые из этих признаков (карликовость, высокая масса зерна, крупное зерно, высокая урожайность) полностью сохраняются и усиливаются в последующих поколениях сомаклональных линий сортов Отан и Целинная 3С. ПЦР анализ с использованием IRAP-маркеров позволил выявить различие сомаклональных линий как по сравнению с исходным сортом, так и между собой. Бізбен жасалған ұзақ мерзім өсімдік регенерациясы алатын технологиясы тұрақты тұқым қуалайтын құнды- шаруашылық белгілері бар сомаклоналды линиялар алуға мүмкіншілік береді. Бұл белгілердің кейбірі (карликтілік, дəннің жоғары массасы, ірі дəнділік, жоғары өнімділік) Отан жəне Целинная 3С сорттарының сомаклональды линияларындың келесі ұрпақтарында толық сақталатыны жəне күшеетіні көрсетілді. ПТР анализге IRAP-маркерлерің қолдануы сомаклондық линиялардың бастапқы сортпен жəне бір бірімен салыстырғанда өзгешіліктерің анықтыуға ықпал етті.