Биологический способ повышения плодородия  почв / Топырақтың құнарлылығын биологиялық әдіспен жоғарылату

I. E. Smirnova; A. K. Sadanov; H. D. Dzhamantikov

Авторы

I. E. Smirnova РГП «институт микробиологии и вирусологии» КН МОН РК, Казахстан, г. Алматы
A. K. Sadanov РГП «институт микробиологии и вирусологии» КН МОН РК, Казахстан, г. Алматы
H. D. Dzhamantikov ТОО «Казахский НИИ рисоводства им. И. Жахаева», Казахстан, г. Кызылорда

Ключевые слова:

почва, вторичное засоление, целлюлолитические бактерии, твердофазная ферментация, отходы риса, топырақ, екінші рет сортаңдану, целлюлолитикалық бактериялар, қатты фазалы ферментация, күріш қалдығы.

Аннотация

Қазіргі уақытта Қазақстанда топырақтың екінші ретті сортаңдануы үлкен экологиялық мәселе болып отыр. Сортаңдаған топырақтың құнарлығын қайта қалпына келтірудің бірден-бір жолы өсімдік қалдықтары негізінде биомелиорантты пайдалану және өңдеу болып табылады. Биомелиоранттарды пайдалану топырақтың құрылысының жақсаруын қабілеттендіреді, сортаңдауын төмендетеді және топырақтағы микробты үрдісті белсендендіреді. Целлюлолитикалық бактериялардың көмегімен алынған биомелиоранттарды пайдалану негізінде екінші рет сортаңданған топырақтың құнарлылығын жоғарылатудың жаңа биологиялық әдісі өңделген. Бұл әдісті пайдалану топырақтың микробтық үрдістерін жандандыруға, тұздардың ерігіш қоспаларын транзитті шығаруға жағдай жасайды және топырақтың рН көрсеткішін тұрақтандыруға алып келеді, нәтижесінде топырақтың сортаңдығы айтарлықтай кемиді, құнарлылығы артады және күріштің дамуына қолайлы жағдай тудырады. Сонымен бірге, күріштің өнімділігі бақылаумен салыстырғанда 1,7 ретке артады. В настоящее время, в Казахстане существует большая экологическая проблема - вторичное засоление почв. Одним из путей восстановления плодородия засоленных почв является разработка и применение биомелиорантов на основе растительных отходов. Применение биомелиорантов способствует улучшению структуры почвы, снижает засоленность и активизирует микрофлору почв. Разработан новый биологический способ повышения плодородия вторично-засоленных почв на основе применения нового биомелиоранта из отходов производства риса (рисовой шелухи), полученного с помощью целлюлолитических бактерий. Применение способа приводит к активизации микробных почвенных процессов, создает условия для транзитного выноса солей растворимых соединений почвы и нормализует рН почвы, что способствует значительному рассолению почвы, повышению ее плодородия и создает благоприятные условия для развития риса. При этом урожайность риса увеличивается в 1,7 раза по сравнению контролем.