СКРИНИНГ МИРОВОЙ КОЛЛЕКЦИИ СОИ С ИСПОЛЬЗОВАНИЕМ ДНК-МАРКЕРОВ / ДНҚ-МАРКЕРЛЕРІН ҚОЛДАНУ АРҚЫЛЫ СОЯНЫҢ ӘЛІМДІК КОЛЛЕКЦИЯСЫНЫҢ СКРИНИНГІ

Sh. N. Anuarbek; L. А. Volkova; Ye. K. Turuspekov; S. I. Abugalieva

Авторы

Sh. N. Anuarbek Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан
L. А. Volkova Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан
Ye. K. Turuspekov Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан
S. I. Abugalieva Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан

Ключевые слова:

соя, группы спелости, генетическое разнообразие, SSR-маркеры, пісудің топтары, генетикалық алуантүрлілік, SSR-маркерлер.

Аннотация

Әлемнің 12 елінің селекциясының 120 сорттары мен линияларынан құралған сояның (Glycine max (L.) Merrill) коллекциясы пісудің I, 0, 00 және 000 топтарына сәйкес, гүлдеуі мен дамуы уақыттарының әртүрлілігі ДНҚ-маркерлерін қолдану арқылы талданды. Аталған жұмыста фотопериодпен, гүлдеумен және пісіп-жетілумен байланысқан 25 микросателлитті маркерлер қолданылды. Барлығы 98 аллель анықталды. Орташа тиімді аллельдер саны 2,9 тең. Шеннон мен Нейдің генетикалық алуантүрлілік индекстері, сонымен қатар PIC есептелді. Олар өз кезегінде 1,046, 0,557 және 0,509 тең. Гүлдеудің және дамудың басқа да спецификалық гендері бойынша алынған коллекцияның генетикалық алуантүрлілігінің нәтижелерді және далалық мәліметтерді қоса алғандағы барлық нәтижелер селекционерлермен бірге, Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы сояның төзімділігі мен бейімделуін арттыруға бағытталған бағдарламаларда қолданылады. Коллекция сои (Glycine max (L.) Merrill) состоящая из 120 сортов и линий селекции 12 стран, характеризующаяся различным временем цветения и созревания, соответствующих группам спелости I, 0, 00 и 000, проанализирована с использованием ДНК-маркеров. В работе использовано 25 микросателлитных маркеров, связанных с фотопериодом, цветением и созреванием. Обнаружено 98 аллелей, со средним эффективным количеством аллелей, равным 2,9. Расcчитаны индексы генетического разнообразия Шеннона, Нея и PIC, равные 1,046; 0,557 и 0,509, соответственно. Полученная информация, наряду с результатами анализа генетического разнообразия коллекции по специфическим генам цветения и развития сои и полевых данных, будет использована совместно с селекционерами в программах, направленных на повышение адаптивности и продуктивности сои в различных регионах Казахстана.

Биографии авторов

Sh. N. Anuarbek, Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан

Әнуарбек Шынар Нұрланқызы – «Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты» молекулалық генетика лабораториясының стажер-зерттеуші
L. А. Volkova, Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан

Волкова Любовь Алексеевна - «Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты» молекулалық генетика лабораториясының ғылыми қызметкері
Ye. K. Turuspekov, Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан

Туруспеков Ерлан Кенесбекович – биология ғылымдарының кандидаты, қауымдастырылған профессор «Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты» ШЖҚ РМК Бас директорының ғылыми жұмыс бойынша орынбасары
S. I. Abugalieva, Институт биологии и биотехнологии растений КН МОН РК, г. Алматы, Казахстан

Абугалиева Сауле Изтелеуовна – биология ғылымдарының докторы, қауымдастырылған профессор, «Өсімдіктер биологиясы және биотехнологиясы институты» ШЖҚ РМК, молекулалық генетика лабораториясының меңгерушісі