Устойчивость cортов груши к неблагоприятным абиотическим факторам глинистой пустыни Центрального Казахстана / Орталық Қазақстанның балшықты шөлінің қолайсыз абиотикалық  факторларына алмұрт сұрыптарының тұрақтылығы

N. G. Andrianova; T. O. Sirotina

Автор(и)

N. G. Andrianova Жезказганский ботанический сад – филиал Института ботаники и фитоинтродукции, г. Жезказган
T. O. Sirotina Жезказганский ботанический сад – филиал Института ботаники и фитоинтродукции, г. Жезказган

Ключові слова:

абиотический фактор, зимостойкость, засухоустойчивость, сорт, груша, Центральный Казахстан, абиотикалық фактор, құрғаққа төзімді, қысқа төзімді, алмұрт, сұрып, Орталық Қазақстан,

Анотація

Орталық Қазақстанның солтүстік балшықты шөл жағдайында жемісті өсімдіктерге қолайсыз абиотикалық факторлар болып қысқы уақыттағы төменгі ұзақ температуралар аз деңгейдегі қар басу мен жоғары температуралар және жаз уақытындағы құрғақ ауа болып табылады. Зерттеудің негізгі мақсаты қысқы уақыттағы төменгі ұзақ температуралар мен жоғары температураларға тұрақты және жаз уақытындағы құрғақ ауаға төзімді алмұрт сұрыптарын анықтау. Жаңа тары, Pyrus ussuriensis Maxim. және P. communis L. будандары болып табылады, қатал климаттық жағдайда өсіруге қабілетті. 10 алмұрт сұрыптарына құрғақшылыққа төзімділігіне және 23 алмұрт сұрыптарына қысқа төзімділігіне Жезқазған ботаникалық бағында сараптама жүргізілді. Зерттеулер нәтижесі көрсетті, Красуля және Чижовская алмұрт сұрыптары, уссурийск және кәдімгі алмұрттың будандары, құрғақ зоналы Орталық Қазақстанның қолайсыз қыстық және жаздық факторларына төзімді болып табылады. В условиях северных глинистых пустынь Центрального Казахстана неблагоприятными абиотическими факторами для плодовых растений являются низкие продолжительные температуры зимнего периода при незначительном уровне снегового покрова и высокая температура и сухость воздуха летнего периода. Основная цель исследования заключалась в выявлении сортов груши, устойчивых к неблагоприятным абиотическим факторам аридной зоны Центрального Казахстана. Оценка 10 сортов груши на засухоустойчивость и 23 сортов груши на зимостойкость проводилась в Жезказганском ботаническом саду. Современные сорта груши, являющиеся гибридами Pyrus ussuriensis Maxim. и P. communis L., способны выращиваться в суровых климатических условиях. Результаты исследования показали, что сорта груши Красуля и Чижовская, гибриды груши уссурийской и груши обыкновенной, являются устойчивыми к низким продолжительным температурам зимнего периода и высокой температуре и сухости воздуха летнего периода.