Исследование клеточных механизмов длительного поддержания тотипотентности in vitro у зерновых злаков. Дəнді дақылдардың тотипотенттілігі ұзақ мерзімде in vitro жағдайында сақталуының клеткалық механизмдерін зерттеу

Анотація

Проведено изучение закономерностей морфогенеза и цитодифференцировки в культуре тканей пшеницы и ячменя методами световой, флуоресцентной и электронной микроскопии. На основании полученных результатов разработана концепция о цитофизиологических механизмах, лежащих в основе индукции и длительного поддержания тотипотентности в культуре тканей зерновых злаков. Предложена теоретическая схема, демонстрирующая цикличность процессов инициации и дезинтеграции соматических эмбриоидов в длительно культивируемых эмбриогенных каллусах. Установлена важная роль программированной клеточной смерти (ПКС) и полисахаридов, секретируемых в ходе ПКС, в регуляции процессов цитодифференцировки и морфогенеза в длительно культивируемых эмбриогенных каллусах. Жарық, флуоресцентті жəне электронды микроскопия əдістерімен бидай жəне арпа ұлпа культурасындағы морфогенез жəне цитодифференция заңдылықтарына зерттеу жүргізілді. Жүргізілген тəжірибелер негізінде дəнді дақылдар ұлпа культурасындағы тотипотенттіктін индукциялануының жəне ұзақ мерзімде сақталуының негізінде жататын цитофизиологиялық механизмдері жайлы теоретикалық концепциясы жасалынды. Ұзақ мерзім эмбриогенді ұлпалардағы сомалық эмбриоидтардың инициациясы жəне дезинтеграциясы үрдістерінің цикл арқылы жүретінін көрсететін теориялық сұлбасы ұсынылды. Клеткалардың бағдарламалы өлуінің жəне олардың сыртқа бөлетін полисахаридтердің ұзақ мерзім эмбриогенді каллус ұлпаларындағы морфогенез жəне цитодифференцировка үрдістерін реттеу жолындағы маңызды ролі анықталды.