Шығыс Қазақстанда кездесетін Rhodiola rosea L. дәрілік өсімдігінің анатомиялық құрылымы ерекшеліктері
Ключові слова:
Rhodiola rosea L., морфология, тамыр, анатомия, ксилема, флоэма.Анотація
Бұл мақалада жасаңшөптер тұқымдасы Crassulaceae DC. семізот туысына Rhodiola L. жататын көп жылдық, екі үйлі, өте бағалы дәрілік қызғылт семізот R.rosea L. өсімдігінің анатомиялық құрылымын зерттеу барысында алынғандиагностикалық белгілері берілген. Болашақта флора әлемініңжекелеген түрлерінің генетикалық қорын жойылудан сақтап қалу үшін құнды дәрілік өсімдіктердің бірі - Rhodiola roseaL.-ні қорғау және ұтымды пайдалану мәселелері өзекті. Қызғылт семізот өсімдігі алтын тамыр атымен кеңінен таралған, жылтыр сары алтын түстес тамыры халық медицинасында ертеден маңызды. Ерекше химиялық құрамына қарамастан, Қазақстан Республикасының мемлекеттік фармакопеясында ресми мақала тіркелмегендіктен, ең алдымен елімізде өсетін R. rosea L. өсімдігінің анатомиялық ерекшелігін зерттеу өзекті мәселе болып табылады. Зерттеу негізінде қызғылт семізоты өсімдігінің жапырағы, сабағы және тамырсабағының көлденең кесіндесінен анатомиялық құрылысы анықталды, жапырақ эпидермисінде моторлы клеткалар, сабақта танниндердің таралып, шоғырлануы, тамырсабағындаритидом кездесті, өзек паренхимасында көп мөлшерде крахмалдық криссталлдардың орналасу орны белгіленді.Rhodiola rosea L. өсімдігінде жинақталған биологиялық белсенді заттардың орналасуын анықтау барысында, алғаш рет идиобластарда илік заттар орналасқан орны айқындалды.
