Peganum harmala L. анатомиялық-морфологиялық және фитохимиялық зерттеулер

Аңдатпа

Бұл мақалада Оңтүстік Балхаш аймағында өсетін Peganaceae (Engl.) Tiegh. туқымдасының кәдімгі адыраспан Peganum harmala L. анатомиялық морфологиялық және фитохимиялық зерттеулері бойынша нәтижелері көрсетілген. 

Тамыр, сабақ және жапырақ тақташыларынан  ерекше анатомиялық-диагностикалық белгілер анықталды. Гүлдену және жемістену кезеңінде вегетативтік  мүшелерін көлденең кесу жүргізілді. Түрлерді зерттеу кезінде шикізаттың  негізгі массасын  беретін белгілі  жас-орта жастағы генеративті өсімдіктер  алынды. Анатомиялық морфологиялық зерттеулер нәтижесінде P.harmala келесі ерекше өзгерістер анықталды кейбір жапырақ тақшасының  жасушасы рафидтер және сөлді құрайды, жапырақтың негізгі ұлпасы жіпшелермен қоршалған өте қалың қабырғалы ұзын сабақ қабығының жасушасы оксалат кальцимен жинақталған бір қатар жасуша гиподермалар белгіленді, түтікше - тамиықты байлам каллоиды, бірінші қабық және орталық цилиндр жасушаларында майда кристалдар кездеседы.

Сапалы фитохимиялық талдау нәтижелері 33 әртүрлі табиғи зат оның ішінде 20 -дан астам қосылыс идентификацияланды 3 көмірсу, бір фенол, 4 фенолқышқылы, 2 флавоноид, 7 аминқышқылы және тағы басқа. Сандық талдау кезінде ББЗ-ның бірқатар тобының  құрамынан жоғарғы дубильдi зат, өсімдіктің жер асты және жер үсті бөліктерінен амино-, бос органикалық қышқылдар табылды, сондай ақ зерттеу үлгісінің жер асты бөлігінде жоғарғы құрамында алкалоидтар анықталды. Полисахаридтер жер үсті бөлігін жер асты бөлігімен салыстырғанда бірқатар жоғары артынша кумариндер табылды.