Идентификация носителей устойчивости к пиренофорозу пшеницы (Drechslera tritici-triticirepentis). Ілеспелі-маркер селекциясының негізінде бидайдың пиренофорозға (Drechslera tritici-repentis).

Аннотация

Пиренофороз является одной из самых вредоносных заболеваний пшеницы во многих сельскохозяйственных регионах мира, включая Казахстан. Это ставит задачу создания новых сортов пшеницы на основе выявления носителей устойчивости к болезни с использованием молекулярных маркеров. В результате молекулярного скрининга с использованием SSR маркеров Xfcp1 и Xfcp394 идентифицировано 38 носителей эффективного гена tsn1, включая 20 казахстанских сортов и перспективных линий пшеницы и 18 зарубежных образцов, нечувствительных к токсину Ptr ToxA. Это позволило сформировать идентифицированную коллекцию носителей гена tsn1, обеспечивающего защиту от агрессивного токсина пиренофороза пшеницы Ptr ToxA. Пиренофороз әлемнің, оның ішінде Қазакстаннын көптеген ауылшаруашылық аймақтарында таралган бидай ауруларының ішіндегі ең зияндарының бірі болып табылады. Бұл бидайдың жаңа сорттарың, ауруға төзімдлікті тасымалдауды молекулалық маркерлердің көмегімен анықтау негізинде құру міндетін қоюды алға тартады. SSR Xfcp1 және Xfcp394 маркерлерін пайдаланып жасалған молекулалық скрининг нәтижесінде tsn1 эффективті генінің 38 иесі анықталды, оның ішінде қазақстандық 20 бидай сорты мен үлгілі бидай линиялары және 18 шетелдік үлгілер Ptr ToxA токсиніне сезімтал еместігін көрсетті. Сонымен, Ptr ToxA бидай пиренофорозының қарқынды токсинінен қорғауды қамтамасыз ететін tsn1 генінің 38 иесінен тұратын анықталған коллекциясын құруға мүмкіндік туды.