Бекіре балықтарының аквакультура дамуының шектеу факторы -бактериялық аурулар

Аңдатпа

Қазақстанның «Жасыл экономикаға» көшу концепциясына сәйкес, балық шаруашылығын дамыту саласындағы негізгі міндет су айдындарының биологиялық әртүрлілігін сақтау болып табылады, оның ішінде бекіре тұқымдас балықтардың түрлерін сақтауға ерекше көңіл бөлінеді. Осыған байланысты, табиғи су қоймаларындағы балық аулау жүктемесін азайтуға мүмкіндік беретін коммерциялық балық шаруашылығын дамыту үшін жағдайлар жасалуда. Мемлекеттік агроөнеркәсіптік кешенді дамыту бағдарламасы аясында аквакультура көлемінің 2017 жылғы 1,6 мың тоннадан 2021 жылға қарай 5 мың тоннаға дейін өсуі болжанады (https://strategy2050.kz/ru/news/51441/). Осылайша, аквакультураның маңызы артып келеді. Фермадағы жекелеген түрлердің жоғары тығыздығы патогендік микроорганизмдер санының күрт өсуіне және балықтардың жаппай қырылуына әкелуі мүмкін, сондықтан олар аквакультураның дамуына экономикалық тұрғыдан маңызды кедергі болып табылады. Су объектілерінің көбею кезіндегі шығындарды азайту үшін профилактикалық немесе емдік шаралар көбіне тағамға жиі қосылатын антибиотиктерді қолдана отырып жүзеге асырылады. Сонымен бірге бактериялық инфекцияны емдеу және алдын-алу кезінде қолданылатын антибиотиктердің қалдық мөлшері тамақ шикізаты мен аквакультура объектілерінің өнімдерінде байқалады, бұл тұтынушы денесіне және объектілерді тауарлық өсіру үшін әртүрлі елдерде қолданылатын әртүрлі антибиотиктердің қоршаған ортаны ластауға әкеледі. Осылайша, адам ағзасына, сондай-ақ қоршаған ортаға түскен бұл антибиотиктер, оларда антибиотиктерге төзімді бактериялардың күрт көбеюін ынталандырады. Эндолизиндер - антибиотиктердің  жанама әсерлері жоқ ықтимал алмастырушысы болып табылады. Эндолизиндер дененің қалыпты микрофлорасының өкілдеріне әсер етпейді. Сонымен қатар, өте маңызды аспект - оларға бактерияларда тұрақтылықтың дамуы мүмкін емес.

Осылайша, эндолизиндер антибиотиктерге жақсы балама бола отырып, әртүрлі патогендік қоздырғыштармен күресте үлкен әлеуетке ие.

Түйін сөздер: аквакультура, бактериялық аурулар, антибиотиктер, бактериофаг, эндолизин.