Органоспецифичность мутагенного действия химических загрязнителей окружающей среды. орта ластағыштарының мутагендік әсерінің органикалық ерекшелігі

А. V. Lovinskaya; Z. B. Аlimova; А. B. Kasen; D. B. Аmerzhanova; S. Zh. Kolumbayeva; S. К. Аbilev; N. V. Voronova

Авторы

А. V. Lovinskaya Казахский национальный университет им. аль-Фараби
Z. B. Аlimova Казахский национальный университет им. аль-Фараби
А. B. Kasen Казахский национальный университет им. аль-Фараби
D. B. Аmerzhanova Казахский национальный университет им. аль-Фараби
S. Zh. Kolumbayeva Казахский национальный университет им. аль-Фараби
S. К. Аbilev Институт общей генетики им. Н.И. Вавилова РАН
N. V. Voronova Казахский национальный университет им. аль-Фараби

Ключевые слова:

фипронил, несимметричный диметилгидразин, нитрозодиметиламин, разрывы ДНК, органоспецифичность, генотоксичность, симметриялық емес диметилгидразин, ДНҚ ажырауы, органикалық ерекшелігі, генетикалық уыттылығы,

Аннотация

В результате проведенных исследований с помощью высокочувствительного метода ДНК-комет на лабораторных мышах установлена генотоксичность несимметричного диметилгидразина, нитрозодиметиламина и фипронила. Генотоксические эффекты проявлялись в однонитевых разрывах ДНК в клетках легких, селезенки, печени и почках. С увеличением дозы изучаемых веществ наблюдалось усиление их ДНК-повреждающего эффекта. Установлена различная чувствительность висцеральных органов к генотоксическому действию ксенобиотиков. Зертханалық тышқандарын жоғары сезімталдық ДНҚ-комет әдісі көмегімен зерттеу жұмыстарының нәтижесінде симметриялық емес диметилгидразин, нитрозодиметиламин және фипронил генетикалық уыттылығы анықталды. Генотоксикалық әсерлер өкпе, көк бауыр, бауыр және бүйрек жасушаларының ДНҚ біржіптік ажырауында айқындалған. Зерттеліп жүрген заттар мөлшері көбеюімен, олардың ДНҚ бұзу әсерінің күшейтуы анықталған. Ксенобиотиктердің генотоксикалық әсеріне висцералдық мүшелердің түрлі сезгіштігі қойылған.