ЖҰМСАҚ БИДАЙ МУТАНТЫНЫҢ ҚОҢЫР ТАТ АУРУЫНА ТӨЗІМДІЛІГІНЕ ГЕНЕТИКАЛЫҚ ТАЛДАУ

А. А. Токубаева; К. К. Шулембаева

Авторы

А. А. Токубаева əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті
К. К. Шулембаева əл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті

Ключевые слова:

генетикалық талдау, моносомалық талдау, мутантная форма,

Аннотация

Генетиканың дəстүрлі тəсілінің альтернативі – цитогенетика. Жұмсақ бидайға терең генетикалық талдау жүргізу үшін Казахстанская 126 сортының анеуплоидты линиялары қолданылды. Моносомалық талдау арқылы химиялық мутагенез негізінде алынған жұмсақ бидай мутантының қоңыр тат ауруына жоғары төзімділігін бақылайтын негізгі ген, оның 1В (χ2=31,43) хромосомасында, ал 4А (χ2=4,53) хромосомасында негізгі геннің төзімділігін арттыратын модификаторлы геннің орналасқандығы анықталды. У мутантной формы пшеницы в 1В хромосоме локализован главный ген, а 4А хромосоме ген модификатор – усилитель основного гена, контролирующий устойчивость к бурой ржавчине. Ген LrN - высокоиммунный и имеет моногенный характер наследования.