НОВАЯ НАХОДКА CYCLACHAENA XANTHIIFOLIA (NUTTALL) FRESENIUS (ASTERACEAE) В АКТЮБИНСКОЙ ОБЛАСТИ

Б.А.  Туралин; А.Н.  Куприянов; К.Т.  Абидкулова; А.Н. Телеуов; С.Т.  Сырымбетов; Г.Б.  Адманова; Ж.І.  Куанбай; А. Абдукаримов; А.Ж.  Чилдибаева

doi:10.26577/eb.2024.v99.i2.03

Авторы

Б.А. Туралин Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе https://orcid.org/0000-0001-5520-0307 (неаутентифицированный)
А.Н. Куприянов Федеральный исследовательский центр угля и углехимии СО РАН, Россия, г. Кемерово https://orcid.org/0000-0001-5129-3497 (неаутентифицированный)
К.Т. Абидкулова Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Казахстан, Алматы https://orcid.org/0000-0001-7916-4531 (неаутентифицированный)
А.Н. Телеуов Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе https://orcid.org/0000-0001-9309-4832 (неаутентифицированный)
С.Т. Сырымбетов Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе. https://orcid.org/0000-0002-3851-2277 (неаутентифицированный)
Г.Б. Адманова Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе https://orcid.org/0000-0002-8426-3013 (неаутентифицированный)
Ж.І. Куанбай Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе. https://orcid.org/0000-0002-1945-8527 (неаутентифицированный)
А. Абдукаримов Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе. https://orcid.org/0000-0002-1269-5917 (неаутентифицированный)
А.Ж. Чилдибаева Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Казахстан, Алматы https://orcid.org/0000-0002-6401-5055 (неаутентифицированный)

DOI:

https://doi.org/10.26577/eb.2024.v99.i2.03

Ключевые слова:

Cyclachaena xanthiifolia (Nuttall) Fresenius, Актюбинская обл., инвазионные виды, структура популяций, активность видов.

Аннотация

На территории Актюбинской области впервые найдена Cyclachaena xanthiifolia (Nuttall) Fresenius, – инвазионный вид, относящийся к видам «трансформерам» способным коренным образом преобразовывать естественные растительные сообщества и влиять на таксономическую и филогенетическую уникальность региональных флор. Растение найдено на территории г. Актобе, описано три ценопопуляции с участием C. xanthiifolia. Все изученные ценопопуляции маловидовые содержат 7-9 видов и состоят из рудеральных видов. Во всех трех ценопопуляциях C. xanthiifolia совместно с Chenopodium album являются доминантами растительных сообществ, частное проективное покрытие составляет 20%., плотность в популяциях от 12,0±3,1 до 17,0±2,6 шт/м² особей, высота изменяется в пределах от 80,0±9,3 до 138±14,0 см. Активность C. xanthiifolia очень высокая и уступает только C. album. Активность видов степной флоры, встречающихся в ценопопуляциях (Gypsophila paniculata, Helichrysum arenarium, Tragopogon orientalis) минимальная, что свидетельствует об их вытеснении сорными и адвентивными видами. Исследования показали, что C. xanthiifolia интенсивно распространяется на территории Актюбинской области, активно внедряется в рудеральные сообщества и охватывает сообщества разной степени увлажнения.

Биографии авторов

Б.А. Туралин, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе

Туралин Бауыржан Алпысбайулы (корреспондент-автор)– Биология кафедрасының аға оқытушысы Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті. Қазақстан. Ақтөбе қ., Ә. Молдағұлова даңғылы 34. Тел.: +7 (702) 197-32-47. Email: bauke_1982@mail.ru
А.Н. Куприянов, Федеральный исследовательский центр угля и углехимии СО РАН, Россия, г. Кемерово

Куприянов Андрей Николаевич – биология ғылымдарының докторы, профессор, Кузбасс ботаникалық бағының бөлім меңгерушісі. Кузбасс ботаникалық бағы Федеральді зерттеу орталығы, көмір және көмір химиясы сібір бөлім, РҒА, Ленингрaд даңғ. 10. Ресей. Кемерово қ, Тел.: +7(905)969-74-66. E-mail: kupr-42@yandex.ru
К.Т. Абидкулова , Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Казахстан, Алматы

Абидкулова Каримэ Тулегеновна – биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасының PhD-докторанты. әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, әл-Фараби даңғылы, 71, Алматы, Қазақстан. Тел.: +7 (701) 620-70-40. E-mail: Karime.Abidkulova@kaznu.kz
А.Н. Телеуов, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе

Телеуов Ақылжан Нұрхайырұлы- биология ғылымдарының кандидаты, экология кафедрасының доценті Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Қазақстан, Ақтөбе қаласы, А. Молдағұлова даңғылы, 34. Тел.: +7 (702) 155-32-22. E-mail: tanir_kz@yahoo.com
С.Т. Сырымбетов, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе.

Сырымбетов Серім Тыныштықбайұлы-биология кафедрасының аға оқытушысы Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Қазақстан, Ақтөбе қаласы. Тел.: +7 (705) 493-86-71 е-mail: serim2017@mail.ru
Г.Б. Адманова, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе

Адманова Гүлнұр Болатқызы – биология ғылымдарының кандидаты, биология кафедрасының аға оқытушысы, Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Ақтөбе, Қазақстан. Тел.: +7 (701) 309-86-94. E-mail: admanova@mail.ru
Ж.І. Куанбай, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе.

Қуанбай Жайдаргүл Ізбасарқызы – биология кафедрасының аға оқытушысы, биология кафедрасының меңгерушісі Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Қазақстан, Ақтөбе қаласы. Тел.: +7 (702)4044790. E-mail:zhenia_80@bk.ru
А. Абдукаримов, Актюбинский региональный университет имени К. Жубанова, Казахстан, г. Актобе.

Абдукаримов Абдумурат – биология кафедрасының аға оқытушысы Қ. Жұбанов атындағы Ақтөбе өңірлік университеті, Қазақстан, Ақтөбе қаласы. Тел.: +7 (705) 838-72-57 E-mail: tarum.65@mail.ru
А.Ж. Чилдибаева , Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Казахстан, Алматы

Чилдибаева Әсел Жұмағұлқызы – биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасының аға оқытушысы, Phd докторы. әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, әл-Фараби даңғылы, 71., Алматы, Қазақстан. Тел.: +7 (701) 821-58-51. E-mail: a.zh.childebaeva@gmail.com