ҚАЗАҚ ҚОЙ САЛДАУЫНДА БАҒАЛЫ АУЫЛШАРУАШЫЛЫҚ СИПАТТАРЫМЕН БАЙЛАНЫСТЫ КАНДИДАТ ГЕНДЕРІНІҢ ТІЗІЛІГІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2024)
Бұл зерттеу қой шаруашылығы мен ауылшаруашылық тәжірибесін жақсарту үшін маңызды аймақ болып табылатын қазақ тұқымды қойлардағы қалаулы ауылшаруашылық белгілерімен байланысты кандидат гендерін секвенирлеуге бағытталған. Негізгі мақсат – қой шаруашылығының қаржылық тұрақтылығы үшін маңызды ет пен жүн сапасы сияқты маңызды белгілерге әсер ететін генетикалық маркерлерді зерттеу. Зерттеу қазіргі заманғы генетикалық секвенирлеу әдістерін қолдана отырып, ауылшаруашылық белгілеріне әлеуетті әсерлері үшін анықталған MSTN, CAST, FAT1 және FZD3 сияқты нақты кандидат гендерге назар аударды. Бұл процесс геномның белгілі бір аймақтарын секвенирлеуді және өзгерістерді және олардың қажетті ауылшаруашылық сипаттамаларына қатынасын анықтау үшін осы гендердің егжей-тегжейлі зерттеулерін жүргізуді қамтиды. Нәтижелер қызығушылық белгілеріне тікелей байланысты маңызды генетикалық айырмашылықтарды көрсетеді. Бұл нәтижелер қазақ қойларының генетикалық құрамын түсіну үшін ғана емес, сонымен қатар олардың генетика мен мал шаруашылығы саласына айтарлықтай әсер етуімен де маңызды. Бұл жұмыс қойдың маңызды ауылшаруашылық сипаттамаларына әсер ететін генетикалық элементтерді нақтылау арқылы қазіргі түсінікті айтарлықтай кеңейтеді. Сонымен қатар, ашылу оның асыл тұқымды схемаларда әлеуетті қолданылуына байланысты практикалық әсерге ие. Генетикалық талдаудан алынған білімді пайдалана отырып, селекционерлер анағұрлым тиімді және мақсатты асылдандыру тактикасын жасай алады, бұл сайып келгенде, ауыл шаруашылығы өнімі мен қой өнімінің сапасын арттыруға әкеледі. Сондықтан бұл зерттеу жануарлар генетикасы саласын ілгерілету және Қазақстандағы және басқа аймақтардағы қой шаруашылығының экономикалық тиімділігін арттырудың үлкен әлеуетін көрсетеді.
Keywords: секвенирлеу, кандидат гендер, құнды белгілер, қойлар