ЭКОСИСТЕМАЛЫҚ ҚЫЗМЕТТЕР ЖӘНЕ ІЛЕ ӨЗЕНІНІҢ ДЕЛЬТА АУМАҒЫНДАҒЫ ҚАМЫСТЫ БАСҚАРУ МӘСЕЛЕЛЕРІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2023)
Іле өзені атырауының сулы-батпақты жерлеріне тән қасиет олардың өсімдіктер қауымдастығында қамыстардың (Phragmites australis) басым болуы. Қамыс алқаптары қоректік заттардың айналымы, көміртекті секвестрлеу, оттегі өндірісі және биоәртүрлілікті сақтауда маңызды рөл атқаратын экологиялық құнды экожүйелер болып табылады. Іле атырауының экожүйелері экожүйелік қызметтердің кең спектрін қамтамасыз етеді және оны адамдар ғасырлар бойы шаруашылық мақсатта пайдаланып келеді. Дельтаның сулы-батпақты алқаптарының қамыс қауымдастықтарының экожүйелік қызметтерінің негізгі түрлері зерттелді және қамыс қауымдастығын басқарудың әртүрлі нұсқаларына талдау жасалды, биоалуантүрлілікті сақтау мен жергілікті тұрғындардың белгіленген шаруашылық қызметі арасындағы бар қиындықтар мен қайшылық әлеуеті сипатталды. Шаруашылық мақсатта қамыс биомассасын неғұрлым тиімді және тұрақты пайдаланудың кейбір инновациялық нұсқалары және олардың биоалуантүрлілікті сақтаудағы функционалдық маңызын ескере отырып, қамыс ценоздарын оңтайлы басқарудың жолдары ұсынылған.
Keywords: Іле өзенінің атырауы, Phragmites australis, Рамсар сулы-батпақты жерлері, экожүйелік қызметтер, қамыс қауымдарын басқару, ерекше қорғалатын аумақтардағы қамыстың маңызы