ҚОСТАНАЙ ОБЛЫСЫНЫҢ ТЕМІР РУДАСЫ КӘСІПОРЫНДАРЫНЫҢ КҮРДЕЛІ ФИТОЦЕНОЗДАРДЫ ТАЛДАУ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2023)
Бұл мақалада «Соколов-Сарыбай тау-кен байыту өндірістік бірлестігі» (ССКӨБ) АҚ және «Қашары руда» АҚ үйінділерінің күрделі фитоценоз сатысында өздігінен өсу дәрежесін зерттеу нәтижелері келтірілген. Біздің зерттеу барысында барлығы 63 геоботаникалық сипаттама жасалды. Сингенез кезеңдерінің өзгеру жылдамдығы және өсімдік жамылғысының дамуының жалпы заңдылықтары, соның ішінде күрделі фитоценоз кезеңінде, тұзданған және тұзданбаған топырақтарда ерекшеленетіні анықталды. Үйінді төгу жасы эдафиялық факторларға қарағанда флораны қалпына келтіру процестеріне аз әсер етеді. Тұзданбаған топырақтарда паразональды шалғынды дала қауымы қалыптасады, қарағайдың аздаған қоспасы бар қайың көктерек екпелер түзіледі. Тұзданған топырақтарда қауымдастықтар кең экологиялық амплитудасы бар түрлер құрайды.
Keywords: күрделі фитоценоз; техногендік ландшафт; үйінділердің өздігінен өсіп кетуі; темір кені өнеркәсібінің үйінділері; сингенез