ANABAENA ЦИАНОБАКТЕРИЯЛЫҚ ТҮРЛЕРІНІҢ СУТЕГІ ӨНДІРІСІНІҢ БОЛАШАҒЫ МЕН МӘСЕЛЕЛЕРІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
21-ғасырда дәсүрлі энергия көздерін бақылаусыз пайдалану Жер бетінің температурасын соңғы 1 ғасырда 2ºС-ге жоғарылатты. Дәстүрлі энергия көздерінің теріс жақтары артуына байланысты микроорганизмдерден алынатын сутегі өндірісі тез арада қарқынды зерттеу нысанына айналды. Бірақ, олардың биомассаның төмен концентрациясына байланысты микроорганизмдерден алынатын сутектің (Н2) коммерциялық өндірісі әлі де жүзегеа спады. Осы тұрғыда, биотехнологияда активті түрде қолданылатын сутек продуценттері – цианобактерия штаммдарын анықтап, сутек бөлу мүмкіндіктерін арттыру жұмыстарын жүзеге асыру маңызды болып отыр. Бұл шолу мақаласында Anabaena цианобактериясының сутегі өндірісіндегі маңыздылығы және олардың сутек бөлу механизмдері зерттелініп, Н2 бөлінісіне әсер ететін негізгі факторларғаға шолу жасалды. Соңғы уақыттардағы сутек бөлінісін жүзеге асыратын технологиялар қамтылып, химиялық және физикалық факторлардың әсері неігізінде сутек мөлшерінің артуы турасындағы жұмыстар қамтылды. Anabaena штаммдарының қазіргі таңдағы сутек молекулаларын катализдеу мүмкіндігі төмен болғандықтан, болашақтағы зерттеу жұмыстары тек гендік инженерия технологияларымен ғана жүзеге асатын болады. Генетикалық, техникалық және метаболиттік зерттеу жұмыстарын қатар жүргізe арқылы ғана қазіргі таңдағы биосутек индустриясында туындаған мәселелерді шешуге болады.
Keywords: Цианобактериялар, Anabaena sp., H2 өндірісі, Биоэнергия