УНИВЕРСАЛДЫ ПРАЙМЕРЛЕР ЖӘНЕ ФЛУОРЕСЦЕНТТІ ЗОНД БАРЛЫҚ ОМЫРТҚАЛЫЛАРДА 18S рРНҚ ГЕНІН АНЫҚТАДЫ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Аннотация. Нақты-уақыттағы-ПТР негізіндегі сынақ жүйелері арқылы мақсатты гендерді анықтау жалған теріс нәтижелерді болдырмау үшін ішкі бақылау генін бір мезгілде анықтауды талап етеді. Эндогендік ішкі бақылау гендерінің (референстік гендер) экзогендік ішкі бақылауларға (IБ) қарағанда артықшылығы бар, өйткені олар ағзаның жасушалық хромосомалық ДНҚ бөлігі болып табылады. Референстік гендердің кемшілігі бар, өйткені олар әр биологиялық түр үшін өзгереді, бұл әрбір жеке биологиялық түр үшін праймерлер мен флуоресцентті зондтардың қосымша дамуын тудырады, бұл қосымша уақыт пен қаражатты қажет етеді. Соңғы жылдары көптеген зерттеулер биологиялық объектілердің кең ауқымында – тұтас класста немесе тіпті тірі патшалықта анықтамалық генді анықтауға қабілетті праймерлердің/зондтардың әмбебап жиынтықтарын әзірлеуге арналған. Праймерлердің/зондтардың мұндай әмбебап жинақтары диагностикалық мақсаттарда қолданылатын нақты-уақыттағы-ПТР негізіндегі сынақтарды біріктіруге әкеледі. Бұл құжат омыртқалылар қосалқы түріне кіретін түрлердегі 18S рРНҚ анықтамалық генін анықтауға арналған осындай жинақты ұсынады. Әзірленген жиынтықты пайдалана отырып, 18S рРНҚ гені зерттеу барысында сүтқоректілердің, савропсидтердің, қосмекенділердің және сүйекті балықтардың ДНҚ үлгілерінде анықталды; ол 100% ерекшелігін көрсетті. Жиын сонымен қатар әртүрлі мультиплексті нақты-уақыттағы-ПТР-де сыналған және тетраплекстік талдауда ерекшелік пен сезімталдық сақталды.
Keywords: Нақты-уақыттағы-ПТР; 18S рРНҚ; референстік ген; омыртқалылар; ішкі бақылау гені