АЗИЯЛЫҚ ШЕГІРТКЕ ДЕРНӘСІЛДЕРІНІҢ САН МӨЛШЕРІН ТИІМДІ ТӨМЕНДЕТУ ҮШІН ИНОКУЛЮМНІҢ ОҢТАЙЛЫ КОНЦЕНТРАЦИЯСЫН ТАҢДАУ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Мақалада азиялық шегірткенің табиғи популяцияларының кіші жастағы дернәсілдерінде B. bassiana саңырауқұлақтарының таңдалған 10 штаммы  (таулы және далалық аймақ) үшін доза – өлім тәуелділігін анықтау бойынша жүргізілген тәжірибе нәтижелері көрсетілген. Төрт түрлі конидия титрі бар жұмыс суспензиялары қолданылды (1x106, 5x106, 1x107, 5x107). Азиялық шегіртке дернәсілдеріне қатысты барлық сынақ жүргізілген штаммдар 1х107 және 5х107 жұмыс суспензиясының титрлерінде жоғары уыттылықты көрсетті. Қожайын организмнің өлімге ұшырау деңгейі мен жылдамдығы бойынша барлық концентрацияда да ең жақсы әсер етіп, штаммдар ішінде BSc1-15, BSc2-15, BTr1-16, BPit-16, ВСа3(m)-09 ерекшелігін көрсетті. Ал ең жоғарғы биологиялық белсенділік BSc1-15 штаммында 15-ші тәулікте байқалып, тест-бунақденелілердің өлу деңгейі барлық нұсқаларда 100% құрады. Ең төменгі белсенділікті BHy-09 штаммы 47,5-82,5% аралығында көрсетті. Ал қалған штаммдар орташа деңгейде биологиялық белсенділіктерін көрсетті. Сонымен қатар, бақылау нұсқасындағы (өңдеусіз) азиялық шегіртке дернәсілдерінің 17-тәулікте өлу деңгейі 17,5±4,78% байқалды. Тәжірибелер нәтижесінде біз салыстырмалы түрде төмен концентрациялардың өзінде (1х106 және 5х106 конидия/мл) азиялық шегіртке дернәсілдеріне (75-100%) жоғары уыттылыққа ие таулы және далалық аймақтан бір-бірден BSc1-15, ВСа3(m)-09 штаммдары таңдалды. Осы эксперименттің мәліметтеріне сүйене отырып, азиялық шегіртке дернәсілдерінің санын бақылауға арналған саңырауқұлақтың жұмыс суспензиясының оңтайлы титрлері 1х107 және 5х107 құрайды деген тұжырым жасалды, өйткені төмен титрлерді (1х106 және 5х106) қолданған кезде энтомопатогенді саңырауқұлақ штаммдарының әсері уақыт өте келе созылатындығын көрсетті.  Сонымен қатар, белсенділігін жоғары көрсеткен штаммдар келешекте өндіріске ұсынылып, зиянды шегірткелерге қарсы қолданылатын биологиялық препараттардың негізі бола алады.