КӨМЕКШІ РЕПРОДУКТИВТІ ТЕХНОЛОГИЯЛАР БАҒДАРЛАМАЛАРЫНДА ҚОРЕКТІК ОРТАЛАРДЫ ҚОЛДАНУДЫҢ ТИІМДІЛІГІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Ерлі-зайыптылардың бедеулігінің мәселесін шешудегі табысты кезеңдердің бірі болып көмекші репродуктивті технологиялар (КРТ) бағдарламалары аясында эмбриондарды культивирлеуде пайдаланылатын қоректік орталарды әзірлеу және жетілдіру болып табылады. Соңғы онжылдықтарда бұл бағытта айтарлықтай прогресс орын алды - бір сатылы және екі сатылы қоректік орталар әзірленді. Сәтті өткен жеке КРТ нәтижелерінің деңгейін арттыру үшін тәжірибеде екі қоректік орта да қолданылады. Бұл жұмыстың мақсаты IVF және ICSI бағдарламаларында коммерциялық қоректік орталарды (бір сатылы орта Continuous Single Culture Irvine және екі сатылы орта Origio Sequential  Cleav/Blast) қолданудың тиімділігін анықтау болды. ЖШС "ЭКО ОРТАЛЫҒЫ" эмбриология зертханасының базасы аясында 2017-2021 жылдар аралығындағы IVF және ICSI бағдарламаларында бұл қоректік орталардың эмбриондардың сапасына, ұрықтандыру нәтижелеріне, жүктіліктің басталуына әсері жайлы салыстырмалы талдау жүргізілді.  Барлығы 2650 бағдарлама жүргізілді, олардың ішінде 760 бағдарлама IVF-тың үлесі, ал 1890 бағдарламасы ICSI-дің үлесі болды. Талдау нәтижелері IVF бағдарламасында жақсы сапалы бластоцисталарды алу үшін аталған қоректік орталарды қолдануы статистикалық маңызды айырмашылықтарды көрсеткен жоқ. ICSI бағдарламасында зерттелген қоректік орталарды қолдануы оңтайлы сапалы эмбриондарды алуда бір сатылы ортаны қолдану екі сатылы ортаны қолдануға қарағанда айтарлықтай жоғары деңгейді көрсетті. Осы екі салыстырмалы шаманың айырмашылығы статистикалық маңызды болды (t=8,14; р
Keywords: бедеулік, бластоцист, қоректік орта, IVF, ICSI.