АДАМНЫҢ ИНТЕРДИГИТАЛДЫ ТРИХОФИТИЯСЫ ҚОЗДЫРУШЫСЫСЫНЫҢ АНАМОРФТЫҚ ЖӘНЕ ТЕЛЕОМОРФТЫҚ БИОЛОГИЯЛЫҚ ҚАСИЕТТЕРІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Мақалада дерматомицеттердің антропофильдік штаммдарын бөліп алу мен олардың биологиялық қасиеттерінің: өсінділік, морфологиялық, биохимиялық талдау нәтижелері келтірілген. Штаммдардың фенотиптік және генетикалық идентификациялау жұмыстары жүргізілген. Зерттеу барысында №5 T. mentagrophytes var. interdigitale  саңырауқұлағымен зақымдалған науқастың терісі мен тырнағынан бөлініп алынған штаммының өсінділік қасиеттерінің полиморфизм танытатыны және морфологиялық микроқұрылымдарының алуан түрлі сипат білдіретіні анықталды. Ал, саусақаралық қатпар терісінен бөлініп алынған №9 T. mentagrophytes var. interdigitale  саңырауқұлағы штаммының өсінділік-морфологиялық белгілері тұрақтырақ болды. Биохимиялық қасиеттерін талдау арқылы сахаролитикалық және уреазалық белсенділік білдіретіні анықталды.Өсінділердің біріншілік бөлініп алынуы кезінде антропофильдік штаммдар фенотиптік тұрғыдан нақты Trichophyton mentagrophytes var. interdigitale штаммдары болып шықты. Субкультивациялау әдісімен өсінділерді ұзақ сақтаған кезде штаммдардың морфологиялық әртекті колониялары пайда болатыны анықталған. Әртекті колониялар келесі белгілермен сипатталған: қатпарлардың пайда болуы, айқын радиалды ойықтардың пайда болуы, зоналық сақиналардың пайда болуы, колониялардың субстратқа тармақталуы, колония түсінің өзгеруі және реверзум пигментациясының өзгеруі.Штаммды BLAST әдісін қолдана отырып ITS аумағын молекулярлық-генетикалық идентификациялау нәтижесінде өсінділердің T. mentagrophytes var. interdigitale дерматомицетінің телеоформасы болып табылатыны анықталды, олар 100% Arthroderma vanbreuseghemii штаммы екені белгілі.
Keywords: анаморфа, телеоморфа, дерматомикоз қоздырушылары, антропофильдік дерматомицеттер, интердигиталды трихофития, артроспоралар, мицелилер, микроконидилер, макроконидилер