ҚАЗАҚСТАННЫҢ ОҢТҮСТІГІ МЕН ОҢТҮСТІК-ШЫҒЫС АЙМАҚТАРЫНЫҢ БИОАЛУАНТҮРЛІЛІГІ ЖӘНЕ ТОПЫРАҚ ҚҰНАРЛЫЛЫҒЫН САҚТАУ МАҚСАТЫНДА КӨПЖЫЛДЫҚ БИДАЙДЫ ЖЕРСІНДІРУ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2021)
Қазіргі таңда ауыл шаруашылығына арналған егістік алқаптарының ұлғаюына байланысты, қоршаған ортаның ең негізгі көрсеткіші топырақ құнарлылығының нашарлауы байқалуда. Көпжылдық бидай  Қазақстан аумағында алғаш рет 2020 жылдан бастап ҚазҰУ жылыжайында және Алматы облысында өсіріліп бейімделуі зерттелуде. Зерттеу нәтижесінде біржылдық бидай масағының ұзындығы орташа есеппен 12-12.5 см құраса, көпжылдықбидай сортының масағы 15-16 см құрады. Ең ұзын масақ ұзындығы 17 см-ге дейін жетті. Жылыжай жағдайында көпжылдық бидайдың өсуі мен дамуына күкірт қосылған жаңа тыңайтқыш түрлері қолданылды. Қорытындылай келгенде, жылыжай жағдайында, бақылау нұсқасымен салыстырғанда күкірт қосылған тыңайтқыш қолданылған жағдайда көпжылдық бидайдың өсуі мен дамуы жоғары көрсеткішке ие болды. Көпжылдық бидай өсімдігінің өнгіштігі  бақылау нұсқасындағы 76,6%, күкірт, диатомит және тиовит қосылған жағдайда жоғары 81.7%-ды көрсетті. Егістік жағдайында топырақтың құрамы айқындалып, өсуі мен дамуына агробиологиялық тәжірибе жүргізілді. Соңғы уақытта көпжылдық дақылдарды пайдаланудың экологиялық және экономикалық жағынан тиімділігі айқындалуда. Біріншіден жыл сайын егу науқанына шығын үнемделеді, екіншіден топырақ эрозиясын болдырмайды, сонымен қатар, пайдаланылатын су мөлшерін азайтуда маңызды.