ҚОЯНДАРДЫ БУККАЛ ЭПИТЕЛИЙІНЕ ФС-1 ГЕНОТЕКТІЛІГІН БАҒАЛАУ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2021)
ФС-1 препаратының микробқа қарсы белсенділігі йод галогенінің құрамына байланысты, ол өте белсенді. Қазіргі уақытта калий триодидіне негізделген препараттар, мысалы, Луголь ерітіндісі, Иодопирон, Бетадин және басқалары антисептиктер ретінде қолданылады. ФС-1 бактериялық жасуша мембранасының өткізгіштігін жоғарылату қабілеттілігін растайтын зерттеулер жүргізілді, бұл антибиотиктердің тиімдірек әрекет етуіне мүмкіндік береді, ал in vitro және in vivo жүйелерінде зертханалық жануарларда цитотоксичность және генотоксикалықты бағалау үшін зерттеулер жүргізілді. Бұл экспериментте ФС-1-тің алғашқы байланыс торабына, бұлшықет эпителийіне әсері зерттелді. Экспериментте үш қоян қолданылды, 4 мг/кг ФС-1 (бақылау үлгілері) енгізілгенге дейін және ФС-1 (эксперименттік үлгілер) қабылдағаннан кейін алынған бүршік эпителийінің жағындылары. ФС-1-ті күнделікті қолданудың жалпы кезеңі 14 күнді құрады, бұл эпителийдің өздігінен жаңару кезеңі. Алынған жасушалардың жағындылары цитогенетикалық аберрацияның бар-жоғына микроскоппен қаралды. Нәтижесінде ФС-1 қабылдағаннан кейін айтарлықтай өзгеріс болған жоқ, өйткені кариолиз, кариорексия, микроэлектр және ядролық протездері бар жасушалардың деңгейі шамамен бірдей деңгейде қалды. Сондықтан, FS-1 қоян букальды эпителийіне ұзақ уақыт әсер еткенде цитогенотоксикалық әсер етпейді деген қорытындыға келді.
Keywords: ФС-1; иод; буккальды эпителий; цитогенотоксикалық әсер; кариолиз; кариорексис; микроэлементтер; ядролық шығулар