ҮЙ ҚҰСЫ ТҰМАУЫНЫҢ ЭПИЗООТОЛОГИЯЛЫҚ МОНИТОРИНГІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2021)
Эпизоотикалық жағдайды бақылау ауыл шаруашылық құстарының арасында құс тұмауының пайда болуы мен таралуын болдырмайтын эпизоотияға қарсы шаралардың негізгі элементі. Құс тұмауының кейбір түрлері зоонозды болуы мүмкін, сондықтан Қазақстанның құс шаруашылығына үлкен қауіп төндіреді. Сонымен қатар, құс тұмауының Қазақстанмен шекаралас жатқан іргелес мемлекеттерден біздің еліміздің аумағына ену қаупі бар. Сол себепті республикада осы аурудың қоздырғышын енгізуге жол бермеу үшін шаралар қабылдау елдің ветеринария қызметі үшін құстар арасында саулықты сақтаудың кезек күттірмейтін міндеті болып табылады. Жыл құстарының жолында орналасқан жеті облыста құс тұмауына бақылау жүргізіліп, 11 құс фабрикасы мен 9 жеке қосалқы шаруашылықтың 624 тауығынан қан сынамалары алынды. Әрі қарай, осы аурудың вирусына антиденелерді анықтау үшін ИФА жүргізіліп, 9 оң сынама анықталды. Содан кейін оң сынамалармен КT-ПТР жүргізілді, бірақ сынамалар теріс нәтиже көрсетті. Мүмкін құстар патогенді емес құс тұмауымен ауырған. Жыл сайынғы эпизоотикалық бақылауды жалғастыру керек, сонымен қатар санитарлық-карантиндік, эпизоотияға қарсы және құс тұмауына қарсы диагностикалық шараларды жетілдіру қажет.
Keywords: құс тұмауы, ИФТ; КТ-ПТР, үй құстары, мониторинг