АЛТАЙ БОТАНИКАЛЫҚ БАҒЫНА DACTYLORHIZA NECKER EX NEVSKI ТҰҚЫМДАСЫНЫҢ ТҮРЛЕРІН АЛҒАШҚЫ ЕНГІЗУ НӘТИЖЕЛЕРІ (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2021)
Мақалада Алтай ботаникалық бағында Dactylorhiza Necker ex Nevski тұқымдасының түрлерін алғашқы енгізу нәтижелері көрсетілген. Бастапқы енгізудің нәтижесінде Dactylorhiza тұқымдасының 4 түрінің тұрақты коллекциясы қалыптасты: D. fuchsii (Druce) Soo, D. incarnata (L.) Soo, D. maculata (L.) Soo, D. umbrosa (Kar. & Kir.) Nevski. Жағдайларға икемділік пен жақсы бейімділікті D. incarnata түрі көрсетті. Олардың гүл шоғырының ұзындығының морфометриялық көрсеткіштері 14% -ға, ал гүлшоғырындағы гүлдер саны 52% -ға, базальды жапырақтардың ұзындығы мен енінің көрсеткіштері сәйкесінше 108% және 23% -ға өсті. D. umbrosa-де морфометриялық көрсеткіштердің барлығы дерлік төмендеді. Енгізудің негізгі шектеуші факторлары анықталды: күшті күн инсоляциясы, құрғақ ауа, кедейлік және топырақтың қышқылдығы. Алынған нәтижелер Шығыс Қазақстанның таулы тайга зонасында сирек кездесетін және құрып кету қаупі бар өсімдіктердің ауылшаруашылық технологиясын енгізу және зерттеу үшін үлкен маңызға ие, биоәртүрлілікті сақтауға ықпал етеді. Қысқа мерзімді бақылаудың арқасында енгізу тәжірибесін одан әрі жалғастыра отырып, нәтижелерді толығырақ талдау жасалады.