Фенотипический скрининг М5 мутантных линий яровой пшеницы, созданных на генетической основе сорта Женис, по площади зерна (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2016)
Мақалада Жеңіс сортының генетикалық негiзiнде және бидай дәні ауданының параметрі бойынша 100 және 200 Gy-шi гамма-сәулелендірудің әртүрлі мөлшерін қолдану арқылы жасалған жаздық бидайдың М5 мутантты линияларының фенотиптік скринингісінің мәлiметтерi көрсетілген. Бидай дәнінің сандық белгісін генетикалық жақсарту үшін екі түрдің екеуінде де бидайдың мутантты гермоплазмаларының жаңа көздері идентификацияланды. Екі түрдің бидай гермоплазмаларының барлық линиялары Жеңіс сортымен салыстырғанда параметрдің едәуір жоғары мәніне ие болды, бұл өз кезегінде 18,85% -31,95% айырмашылық интервалына сәйкес келеді. Гамма радиацияның 200 Gy мөлшері бидай дәнінің аудан параметрінде 100 Gy мөлшерімен салыстырғанда жоғары дәрежеде оң фенотиптік өзгерістерді индуцирлейді және оң генетикалық варибельділік үшін ең тиімді құрал болып табылады. В статье представлены данные фенотипического скрининга М5 мутантных линий яровой пшеницы, созданных на генетической основе сорта Женис и с использованием различных доз гамма радиации, 100 и 200 Gy, по параметру площадь зерна. Идентифи-цированны новые источники в обоих типах мутантной гермоплазм пшеницы для генети-ческого улучшения количественного признака площадm зерна. Все мутантные линии обоих типов гермоплазмы пшеницы имели значительно более высокие значения парамет-ра по сравнению с сортом Женис, что соответствуют интервалу различий 18,85% -31,95%. Доза гамма радиации 200 Gy в большей степени индуцирует положительные фенотипиче-ские изменения в параметре площадь зерна по сравнению с дозой 100 Gy, и является более эффективным инструментом для положительной генетической вариабельности.This paper presents data phenotypic screening of M5 mutant lines of spring wheat, devel-oped on the genetic basis of Zhenis cultivar and the use of different doses of gamma radiation, 100 and 200 Gy, on the parameter of grain area. New sources in both types of mutant germplasm were identified for genetic improvement of quantitative trait, grain area. All mutant lines of both types of wheat germplasm had significantly higher values of the parameter in comparison with the cultivar Zhenis that correspond to differences in the interval 18.85% -31.95%.Dose of 200 Gy more positive induces phenotypic changes in the parameter of grain area compared with a dose of 100 Gy and it is a more effective tool for genetic variability.