ПОИСК ИСТОЧНИКА И РАЗРАБОТКА СПОСОБОВ ПОЛУЧЕНИЯ БИОСЕНСОРА ДЛЯ ОПРЕДЕЛЕНИЯ ГЛЮТАМАТА (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2015)
Ферменттердің құрылысы мен реттелуінің лабораториясында бұрындары белгісіз малатдегидрогеназа (МДГ) жəне глютаматоксалоацетатаминотрансферазадан (ГОАТ) құралған ферментті комплекс ретінде жүретін ең алғаш глютамат катаболизмі анықталды. ФК алма қышқылының қайтымсыз тотығу реакцияларын түзілген глютамат пен қымыздық-сірке қышқылының амин топтарын ауыстыра отырып жүргізеді, ол өз кезегінде соңғы өнім ретінде аспартат пен 2-оксоглютарат түзілуіне əкеліп соғады. Тотықсызданған кофермент NADHта соңғы өнімге жатады. ФК-пен катализденетін реакциялар, бір жағынан, энергияны малаттан алуға мүмкіндік берсе, екінші жағынан, глютаматты өте құнды аммиакты жоғалтусыз катаболиздеуге (ыдыратуға) көмектеседі. Еңмаңыздысы, нəтижесінде түзілетін аспарагин қышқылы, нуклеин қышқылдарының синтезіне қажет негізгі компоненті- пуриндердің түзілуіне қажет. Зерзат ретінде «Стекловидная - 24» сортты бидай дəндері алынды.ФК белсенділігін 2-3 минут бойы өлшенеді. Белсенділікті 1 минут ішінде мг белокқа тотықсызданған NADH-тың мкМ-мен өлшеген. Белок мөлшерін 330 нм ұзындықта спектрофотометрикалық микробиурет əдісіменанықтаған. Ферменттік комплексті тазалаудың сызбасын келесі сатылардан тұрады: гомогенизация,центрифугалау, аммоний сульфатымен тұнбаға түсіру (30-70%), сефадекс G-50-де тұзсыздандыру, ДЕАЕцеллюлозадағы ионооалмасымды хроматография, DE-52