(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Су экожүйелеріндегі жыртқыш балықтар басқа түрлерінің санын реттейді, бұл бәсекелестік қатынастардың шиеленісін әлсіретеді және қауымдастықты тұрақтандырады. Көксерке ірі пелагиялды жыртқыштарға жатады, олар көп мөлшерде ұсақ және құнсыз балықтармен қоректене отырып, балық қауымдастығында биомелиоративті функцияны жүзеге асырады. Сонымен қатар, май мөлшері минималді болуына байланысты көксерке сыртқы және ішкі нарықта үлкен сұранысқа ие. Көксерке тағамдық құндылығы өте жоғары - ондағы ақуыз мөлшері 18% - дан асады. Көксерке етінде 20 аминқышқылдары бар, олардың 8-і алмастырылмайтын (яғни адам ағзасы синтезделмейді), сонымен қатар адамға қажет көптеген минералдар бар (фосфор, калий, йод, молибден, марганец және басқалары). Сондай-ақ, Қазақстанда қорлары таусылып бара жатқан, кәдімгі көксерке ғана ауланып, экспортқа шығарылатынын атап өту қажет. Сондықтан балама ретінде теңіз кқксеркесін пайдалану ұсынылады. Каспий теңізіндегі көксеркенің және басқа да теңіз балық түрлерінің биологиялық ресурстары жеткілікті түрде пайдаланылмайды, өйткені біздің елімізде теңіздік балықаулау жеткілікті деңгейде дамымаған және осы балық түрлерінің кәсіптік популяциясы Қазақстан юрисдикциядағы су айдындарында аулауды арттыруға мүмкіндік беріп отыр. Бұл жұмыста орта Каспийдің Маңғыстау жағалауында зерттеу жұмыстарын жүргізу мақсатында ауланған теңіз көксеркесінің сапалық сипаттамалары, сондай-ақ Каспий теңізі мен басқа да су айдындарында оның зерттелу дәрежесі сипатталған. Мақалада балықтың толық биологиялық талдауын жүргізу әдістемесі мен статистикалық мәліметтерді өңдеу жұмыстары толық сипатталған. Жұмыста келесі көрсеткіштердің сипаттамасы берілген: өлшем-салмақ, жас, жыныс қатынасы. Теңіз көксеркесіеің қоңдылығы, мөлшері, салмағының өсу қарқыны анықталды. Осы зерттеулердің нәтижелері бойынша балықтың жасы мен салмағы, жасы мен мөлшері, мөлшері мен салмағы арасында жоғары корреляция анықталды.