(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Адам геномымен кодталмайтын бірақ ағзада табылатын miRNA-лер бар, олар xeno-miRNA-лар деп аталады. Xeno-miRNA-лар адамдарда әр-түрлі экзогенді көздерден анықталынды. Бұл жұмыстың мақсаты аналогтары адам гендерімен байланысатын Eqqus caballus (үй жылқысы немесе қысқаша еса) xeno-miRNA-ларды идентификациялау. MiRNA мен mRNA байланысуы MirTarget бағдарламасымен болжам жасалынды, eca-miRNA гомологтары желідегі онлайн miRviewer биоинформатикалық бағдарлама көмегімен идентификацияланды. ∆G/∆Gm 98-100% көрсеткіштегі адам гендерімен жоғары комплементарлықпен байланысатын 15 eca-miRNA белгілі болды. Белгілі адам mRNA гендерімен байланысатын барлық eca-miRNA мен mRNA сипаттамалары анықталды. 469 miRNA-мен байланысқан жалпы байланыс сайттар саны 1605, оның 907-сі CDS-те, 451-3’UTR, 247-5’UTR орналасқан. 93 miRNA бір генмен, 63 miRNA екі генмен, 67 miRNA үштен төрт генге дейін, ал 72 miRNA бестен көп генмен байланысты. Қарастырылған miRNA-мен mRNA бос байланыс энергия әсерлесуі жоғары -110 кДж/моль - -117 кДж/моль аралығын құрайды. Гомологиялық анализ арқылы адам miRNA-мен толықтай ұқсас 140 кандидат eca-miRNA идентификацияланды.