(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2022)
Қазіргі уақытта Батыс Қазақстанда мұнай игерудің соңғы сатысында тұрған кен орындары үздіксіз өсуде. Кен орындары көбінесе қиын өндірілетін қорлары бар күрделі гетерогенді құрылымға ие, сондықтан оларды тиімді игеру үшін мұнай шығуын арттыру әдістерін қолдану қажет. Мұнай шығуын арттырудың ең тиімді әдістерінің бірі - микроорганизмдер негізінде мұнай шығуын арттыру (MEOR). Экстремалды жер асты жағдайларына бейімделген мұнай пласт суларының микроорганизмдері мұнайды ығыстыру және сұйылту қабілетіне негізделген пласттардан мұнай шығуын арттырудың микробиологиялық әдістерін әзірлеу үшін перспективті объектілер болып табылады. Мақалада суландырылған Ақінген кен орнының мұнай пласт суларынан білініп алынған аэробты микроорганизмдердің идентификациясы берілген. Зерттеудің мақсаты Ақінген мұнай кен орнының мұнай пласт суларынан аэробты жағдайда бөлініп алынған микроорганизмдердің идентификациясы анықтау болды. Зерттеу жұмысында микроорганизмдерді идентификациялаудың дәстүрлі микробиологиялық және генетикалық әдістері қолданылды. Бөлінген штаммдардың ферментативті белсенділігіне (липаза, амилолитикалық, протеолитикалық белсенділік) бағалау жүргізілді. Эмульгирлеу индексі Купер әдісімен жүргізілді. Геннің 16S rRNA фрагментінің нуклеотидтер тізбегін микробиологиялық және генетикалық зерттеу нәтижесінде микроорганизмдердің 14 аэробты штаммдары Pseudomonas және Bacillus тұқымдарының өкілдері ретінде анықталды, атап айтқанда Bacillus paramycoides - M1; B. subtilis subsp.spizizenii - S1; Bacillus sp. - M2, A1, A2, A3, A4, A5, S2, S3, D-1x; P. aeruginosa - D5, D6, D7. Эмульгирлеу белсенділікті бағалау барысында мұнай эмульсиясының жоғары индексіне микроорганизмдердің 4 штаммы ие болды: P. aeruginosa - D5, D6, D7 (40-49 %) және Bacillus sp. D1X (32 %). P. aeruginosa изоляттары - D5, D6, D7 және Bacillus sp. D1X пласттардан мұнай шығуын арттыру технологияларында пайдалану үшін перспективті объектілер болып табылады.