(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2021)
Мақалада жаздық жұмсақ бидайдың - Шортандинская 95 және жаздық тритикаленің - Росинка сорттарының наубайханалық сапасын бағалау туралы мәліметтер келтірілген. Жұмыстың мақсаты: Солтүстік Қазақстан жағдайында жаздық жұмсақ бидай және жаздық тритикале ұнынан пісірілген нанның сапасын өсірудің алғы дақылдары мен фонына байланысты салыстырмалы бағалау. «А.И.Бараев атындағы АШҒӨО» ЖШС тәжірибелік алаңдарында 2018-2019 жж. егіс жұмыстары жүргізілді. Алынған өнімнің сапасына егіншіліктің органикалық және дәстүрлі жүйелерінің ықпалын зерттеу. Егіншіліктің органикалық жүйесіне органикалық тыңайтқыш ретінде көпжылдық дәнді дақылдар мен бұршақ тұқымдас шөптерінің жер үсті биомассасын қолдану кірді. Дәстүрлі – минералды тыңайтқыштарды қолдану: Р40 мөлшерінде аммофосты, N20, N40, N60 және N80 мөлшерінде аммиакты селитраны қолдану. Сынамалық пісіру құрғақ ашытқы мен 100 г ұнды қолдана отырып, қамырды қарқынды илеу кезінде қос әдіспен жүзеге асырылды. Ұнның наубайханалық құндылығын бағалау нан сапасының сыртқы және ішкі белгілерін анықтай отырып, мемлекеттік сорт сынау әдістемесіне сәйкес жүргізілді. Барлық көрсеткіштер негізінде жалпы наубайханалық баға алынды. Тритикаледен пісірілген нанының наубайханалық бағасы бидайдан пісірілгеннен 1-1, 5 баллға төмен екендігі анықталды. Зерттеу жылдарында нан сапасының алдыңғы және өсіру фонына тәуелділігі атап өтілді. Зерттелген дақылдар үшін органикалық фон артықшылығы болды, көктемгі тритикале үшін ең жақсы предшественник тәтті жоңышқа, жаздық жұмсақ бидай үшін-бидай шөптері болды.