(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2016)
Биогумусты 20% көлемде топыраққа енгізу Scorzonera tau-saghyz көшеттерінің өсу қарқынының жақсарғанын, зертханалық зертеулер нәтижесі көрсетті. Биогумусты енгізу барысында орташа көрсеткіштер бақылау көрсеткішімен салыстырганда жапырақтың сан молшері мен ұзындығы 1,5 есе, тау-сағыз көшетерінің жер үсті бөлшегінің құрғақ массасы 2 есе, көшеттердің өміршеңдігі 7,1 % жоғары. Көбінесе Scorzonera tau-saghyz морфологиялық зерттелген тамыр жүйесінде салыстырмалы түрде айырмашылық жоқ, басты тамырдың бүйіріндегі тамыр бойына және қосалқы тамырдың ең ұзын бүйір тамырына биогумусты 1-ші тәртіптік жүйе бойынша енгізу, бақылау көрсеткішімен салыстырғанда, лайықты түрде, 2 және 4 есе жоғары болды. Биогумус қолдану Scorzonera tau-saghyz Lipsch. et Bosse өсімдігінің табиғаттағы санын қайта қалпына келтіру мен тамырларынан коммерциялық маңызды каучук алудың қазіргі заманғы тиімді биотехнологиясын әзірлеуде айтарлықтай дәрежеде өз үлесін қосуы мүмкін. Лабораторные исследования показали, что внесение биогумуса в количестве 20% способствует улучшению ростовых параметров и приживаемости проростков Scorzonera tau-saghyz. Так, при внесении биогумуса повышались средние показатели высоты и количества листьев в 1,5 раза, сухой массы надземной части проростков тау-сагыза в 2 раза, приживаемости проростков на 7,1 %, по сравнению с контролем. Количество боковых корней главного корня и максимальная длина боковых корней придаточного корня 1-го порядка при внесении биогумуса были, соответственно, в 2 и 4 раза выше, чем в контроле. Использование биогумуса может в существенной степени способствовать разработке современных рентабельных биотехнологий направленных на восстановление численности в природе и получение коммерческого каучука из корней Scorzonera tau-saghyz.