(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2016)
Бидай ұрықтарынан алынған РНҚ жалпы препараттарында мөлшері 55 нуклеотид болатын жаңа кіші цитоплазмалық (кц) РНҚ табылды. Ол 5,3S РНҚ 5’-ұшына сәйкес келеді де өз кезегінде 18S рРНҚ бөлшектенгенінің өнімі болады. Бұл цитоплазмалық РНҚ әртүрлі таксондарға жататын өсімдіктер жасушаларында да табылды, сондай-ақ егеуқұйрық бауырының жасушаларында да табылды. Сондықтан 18S рРНҚ бөлшектенуі тегі кең таралған құбылыс болады. Зерттелген (кц) РНҚ мөлшері өсімдіктердің жас өскіндерінде, құрғақ және өсіп келе жатқан тұқымдарға қарағанда, анағұрлым аз, және оның мөлшері көбейеді, егер өсіп келе жатқан тұқымдардға өсімдіктер үшін жағымсыз температурамен (37°С) әсер етсе. 18S рРНҚ дискретті бөлшектенуі қоршаған ортаның жағымсыз әсерлеріне жауап ретінде өсімдіктер жасушаларында пайда болатын реттегіш тетік болуы мүмкін. В тотальных препаратах РНК, выделенных из зародышей пшеницы, была обнаружена новая малая цитоплазматическая (мц)РНК размером 55 нуклеотидов, соответствующая 5’-концевому фрагменту 5,3S рРНК, которая, в свою очередь, является продуктом дискретной фрагментации молекулы 18S рРНК. Эта цитоплазматическая РНК была детектирована в клетках растений, относящихся к различным таксонам, а также в клетках печени крысы, так что процесс дискретной фрагментации 18S рРНК, по-видимому, является достаточно универсальным явлением. Установлено, что содержание исследуемой мцРНК в молодых побегах растений значительно ниже, чем в сухих и прорастающих семенах, и что ее содержание повышается, если пророщенные семена подвергались воздействию стрессовой для растений температуры (37°С). Процесс дискретной фрагментации 18S рРНК, возможно, является регуляторным механизмом, запускаемым в клетках растений в ответ на воздействие стрессовых факторов окружающей среды. It was revealed that in total RNA preparations isolated from wheat germ continuously detects small cytoplasmic RNA (scRNA) of about 55 nucleotides corresponding to the 5’-terminal fragment of 5.3S RNA, which in turn, is a fragment of 18S rRNA. This cytoplasmic RNA was detected in plant cells belonging to different taxa, as well as in rat liver cells, so that the investigated process of discrete 18S rRNA fragmentation should be sufficiently universal phenomenon. It was established that the content of investigated 18S rRNA fragment is much lower in young plant shoots rather than in dry and germinating seeds, and that its content increases if germinated seeds were exposed to heat shock (37° C). The process of discrete fragmentation of 18S rRNA probably could be the regulatory mechanism started in response to environmental stress.