(untitled) (ҚазҰУ Хабаршысы. Биология сериясы, 2025)
Мақалада Қазақстанның Түркістан облысының мақта алқаптарының микробалдырлар мен цианобактерияларының биоалуантүрлілігі зерттелді. Топырақ үлгілерін зерттеу нәтижесінде микробалдырлар мен цианобактериялардың 45 түрі анықталды, олардың ішінде Nostoc және Anabaena туыстарына жататын цианобактериялар алуан түрлілігімен ерекшеленді. Сонымен қатар, микробалдырлар мен цианобактериялардың 4 таза дақылы бөлініп алынды, бұл олардың морфологиялық сипаттамалары мен пестицидтерге төзімділігін егжей-тегжейлі зерттеуге мүмкіндік берді. Бұл организмдердің экологиялық маңыздылығы биогеохимиялық циклдерге, соның ішінде азотты фиксациялауға қосқан үлесімен байланысты, сондай-ақ өңірдің ауыл шаруашылығы үшін өте маңызды. Фотосинтетикалық белсенділікті талдау үшін атразин пестицидін қолдану арқылы тәжірибе жүргізілді, нәтижесінде микробалдырлар мен цианобактериялардың химиялық әсерге төзімділігінде айырмашылықтар анықталды. Бөлініп алынған дақылдар ластанған экожүйелерді биоремедиациялауда және пестицидтермен ластануды бақылау индикаторлары ретінде қызмет ете алады. Түйін сөздер: микробалдырлар, цианобактериялар, биоалуантүрлілік, пестицидтер, атразин.