INFLUENCE OF DISTURBANCE FACTORS ON THE COMPOSITION AND STRUCTURE OF VEGETATION IN THE DESERT PART OF THE SYRDARYA RIVER VALLEY (KYZYLORDA REGION)

P.V.  Vesselova; G.M.  Kudabayeva; D.Sh.  Abdildanov; S. Ussen

doi:10.26577/bb2025104310

Автор(и)

П.В. Веселова Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-3903-6276 (неавтентифікований)
Г.М. Кудабаева Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0001-7315-4033 (неавтентифікований)
Д.Ш. Абдилданов Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-0681-5468 (неавтентифікований)
С. Үсен Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан https://orcid.org/0000-0002-7485-6341 (неавтентифікований)

DOI:

https://doi.org/10.26577/bb2025104310

Ключові слова:

антропогендік әсер ету, тозу; Сырдария алқабы; өсімдік жамылғысы; Қызылорда облысы

Анотація

Мақалада Қызылорда облысы шегіндегі Сырдария өзені аңғарының шөлейт бөлігіндегі өсімдіктерінің құрамы мен құрылымына әртүрлі бұзылу факторларының әсері қаралады. 2015-2023 жылдары жүргізілген зерттеулер нәтижесінде мал жаюдың қарқынды болуынан, тиімсіз күріш себуден, техногендік және көліктік әсерден, сондай-ақ антропогендік жүктеменің басқа да түрлерінен өсімдік жамылғысының кең тозуын анықталды. Неғұрлым қираған учаскелер түрлік байлықтың төмендеуімен Peganum harmala, Zygophyllum fabago, Pseudosophora alopecuroides және т.б. сияқты арамшөпті және уытты өсімдіктердің, жемдік және экологиялық құнды түрлерінің ығыстырылуымен сипатталады. Мақаланың қорытындылары аридті климат жағдайында тозған жерлерді оңалту және орнықты пайдалану жөніндегі бағдарламаларды әзірлеу кезінде бұзылу дәрежесін ескеру қажеттігін атап көрсетеді.

Біографії авторів

автор П.В. Веселова, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан

биология ғылымдарының кандидаты, Ботаника және фитоинтродукция институты Жоғары сатыдағы өсімдіктер флорасы зертханасының меңгерушісі, Тимирязева көш., 36 Д, Алматы, Қазақстан. электрондық пошта: pol_ves@mail.ru
автор Г.М. Кудабаева, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан

Биология ғылымдарының кандидаты, Ботаника және фитоинтродукция институты Жоғары сатыдағы өсімдіктер флорасы зертханасының жетекші ғылыми қызметкері, Тимирязева көш., 36 Д, Алматы, Қазақстан. электрондық пошта: kgm_anita@mail.ru
автор Д.Ш. Абдилданов, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан

Ботаника және фитоинтродукция институты жоғары сатыдағы өсімдіктер флорасы зертханасының кіші ғылыми қызметкері, Тимирязева көш., 36 Д, Алматы, Қазақстан. электрондық пошта: abdildanov00@mail.ru
автор С. Үсен, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Алматы, Қазақстан

Ботаника және фитоинтродукция институты жоғары сатыдағы өсімдіктер флорасы зертханасының кіші ғылыми қызметкері, Тимирязева көш., 36 Д, Алматы, Қазақстан. электрондық пошта: ussen.s@mail.ru.