DROMEDARY AND HYBRID CAMELS’ MILK COMPOSITION

Sh.N. Akhmetsadykova; E.D. Shertay; G.S. Konuspayeva; B. Faye; A.A. Ospanova; N.Zh. Begdildayeva; Z.S. Bilal; F.B. Amutova; A.B. Issayeva; A.B. Kondybayev

doi:10.26577/bb.2024.v100.i3.09

Автор(и)

Ш.Н. Ахметсадыкова ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0003-4683-2825 (неавтентифікований)
Е.Д. Шертай Қазақ мал және жем-шөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты" ЖШС, жылқы және түйе шаруашылығы бөлімі, Жандосов көшесі, 51, Алматы, 50035, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0002-7290-7248 (неавтентифікований)
Г.С. Конуспаева Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0003-0171-3582 (неавтентифікований)
Б. Файе Тропикалық және Жерорта теңізі аймақтарын тұрақты дамыту жөніндегі агрономиялық зерттеулер және халықаралық ынтымақтастық ұйымы-CIRAD, Campus International de Bailarguet, 34398-Монпелье, Cedex 5, Франция https://orcid.org/0000-0002-5762-5453 (неавтентифікований)
А.А. Оспанова М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті, биотехнология факультеті, Тәуке хан даңғылы, 5, 160012 Шымкент, Қазақстан https://orcid.org/0009-0001-2276-5982 (неавтентифікований)
Н.Ж. Бегділдаева ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0003-3302-5215 (неавтентифікований)
З.С. Біләл Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0001-7874-3857 (неавтентифікований)
Ф.Б. Амутова Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0003-3325-4018 (неавтентифікований)
А.Б. Исаева ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0001-6727-0257 (неавтентифікований)
А.Б. Кондыбаев ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан. https://orcid.org/0000-0003-4320-1737 (неавтентифікований)

DOI:

https://doi.org/10.26577/bb.2024.v100.i3.09

Ключові слова:

дромедар түйелері, будандар, сүт құрамы, түйе сүті

Анотація

Қазіргі уақытта түйе сүті ішкі және сыртқы нарықта жоғары сұранысқа ие. Түйе сүтінің әлеуетті құны ұлттық сүт өндірісінің жалпы көлемінің орта есеппен 3,6% құрайды және тәуелсіздік алғаннан бері бұл үлес 30% - ға өсті. Соңғы 20 жылда түйе өнімдерін өндіру 5 есе өсті. Түйе сүтіне бағаның өсу тенденциясы байқалады, бұл елде сүт өнімділігі жоғары түйелерді өсіру үшін тартымдылықты тудырады. Бұл жануарлардың ерекше физиологиясы мен бейімделу қабілеті, сондай-ақ олардың дүние жүзіндегі мал түрлеріне деген қызығушылығының артуы жоғары өнімді түйелердің адамдар үшін маңызды сүт көзіне айналуына әкелуі мүмкін. Бұл мақалада Қазақстанның әртүрлі аймақтарындағы Аруана тұқымы мен будандарының түйе сүтінің құрамындағы айырмашылық анықталды.

Біографії авторів

автор Ш.Н. Ахметсадыкова, афіліація ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан.

Ахметсадыкова Шынар Нурлановна (автор-корреспондент) – PhD, Түйе шаруашылығы секторының меңгерушісі, «Қазақ мал және жем-шөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС және Жетекші ғылыми қызметкер, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: shynar.akhmetsadykova@gmail.com)
автор Е.Д. Шертай, афіліація Қазақ мал және жем-шөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты" ЖШС, жылқы және түйе шаруашылығы бөлімі, Жандосов көшесі, 51, Алматы, 50035, Қазақстан.

Шертай Ерсұлтан Дүйсенбайұлы – Түйе шаруашылығы секторының кіші ғылыми қызметкері, «Қазақ мал және жем-шөп өндірісі ғылыми-зерттеу институты» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: ersyltan0606@gmail.com)
автор Г.С. Конуспаева, афіліація Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан.

Конуспаева Гаухар Сапаркалиена – HDR, әл-Фараби атындағы ҚазҰУ биохимия кафедрасының профессоры және Жетекші ғылыми қызметкер, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: konuspaevags@hotmail.fr)
автор Б. Файе, афіліація Тропикалық және Жерорта теңізі аймақтарын тұрақты дамыту жөніндегі агрономиялық зерттеулер және халықаралық ынтымақтастық ұйымы-CIRAD, Campus International de Bailarguet, 34398-Монпелье, Cedex 5, Франция

Файе Бернард – HDR, Тропикалық және Жерорта теңізі аймақтарының тұрақты дамуы үшін агрономиялық зерттеулер мен халықаралық ынтымақтастық ұйымының – CIRAD профессоры (Монпелье, Франция, e-mail: bjfaye50@gmail.com)
автор А.А. Оспанова, афіліація М.Әуезов атындағы Оңтүстік Қазақстан университеті, биотехнология факультеті, Тәуке хан даңғылы, 5, 160012 Шымкент, Қазақстан

Оспанова Айкерим Абдрахмановна – Докторант, Микробиология бөлімінің ғылыми қызметкері, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: ajkerimo@gmail.com)
автор Н.Ж. Бегділдаева, афіліація ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан.

Бегділдаева Назерке Жұманқызы – Докторант, Микробиология бөлімінің ғылыми қызметкері, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: nbegdildayeva@gmail.com)
автор З.С. Біләл, афіліація Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан.

Біләл Зәуреш Спандиярқызы – Докторант, Физика-химиялық зерттеу әдістері зертханасының ғылыми қызметкері, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: bilalzauresh@gmail.com)
автор Ф.Б. Амутова, афіліація Әл-Фараби атындағы қазақ Ұлттық Университеті, Биотехнология кафедрасы, Әл-Фараби даңғылы, 71, 050040 Алматы, Қазақстан.

Амутова Фарида Бахтияровна – PhD, Физика-химиялық зерттеу әдістері зертханасының меңгерушісі және әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлттық университетінің аға оқытушысы (Алматы, Қазақстан, e-mail: amutovafb@gmail.com)
автор А.Б. Исаева, афіліація ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан.

Исаева Асем Бахытжановна – PhD, «Антиген ҒӨК» ЖШС физика-химиялық зерттеу әдістері зертханасының ғылыми қызметкері (Алматы, Қазақстан, e-mail: isa-asem@mail.ru)
автор А.Б. Кондыбаев, афіліація ЖШС "АНТИГЕН" Ғылыми-өндірістік кәсіпорны, биохимия бөлімі, Әзербаева көшесі, 4, Абай а., Қарасай ауданы, Алматы облысы, 050409, Қазақстан.

Кондыбаев Аскар Болатович – PhD, Микробиология бөлімінің ғылыми қызметкері, «Антиген ҒӨК» ЖШС (Алматы, Қазақстан, e-mail: askond@gmail.com)