Ауыр металдар әсерінде қан клеткаларының функционалдық ерекшелігі. Функциональные особенности клеток крови при воздействии тяжелых металлов (Experimental biology, 2016)
Бұл мақалада қоршаған ортаның ауыр металдармен ластануы және олардың адам ағзасына зиянды әсерлері сипатталған. Ауыр металдар әсерінде қан жүйесі клеткаларының цитоморфологиялық өзгерістері бойынша жүргізілген ғылыми зерттеулер бойынша отандық және шет елдік ғылыми әдебиеттерге шолу жүргізілген. Қоршаған ортаның ауыр металдармен ластануы және олардың адам ағзасына зиянды әсерлері сипатталған. Табиғатта адам және жануар организмі металдардың жеке әсеріне сирек ұшырайтындығы. Ауыр металдар жүйке, жүрек-қантамыр жүйелерінің, бауырдың, бүйректің қызметтеріне теріс ықпал ететіні белгілі. Адамзат бірнеше металдардың біріккен әсерлеріне шалдығатындығы және олар бір-бірінің уытты әсерлерін күшейтуі немесе кемітуі мүмкіндігі баяндалған. Ауыр металдардың әсерінде қан клеткаларының цитоморфологиялық және цитохимиялық өзгерулерін зерттеу, қан клеткаларында ауыр металдар әсерінен пайда болатын патологиялық процестердің алдын алуға мүмкіндік береді, сондықтан ауыр металдардың организмге біріккен әсерлерін зерттеу өзекті мәселе болып табылатындығы тұжырымдалған.В данной статье рассматривается загрязнение окружающей среды тяжеллыми металлами и влияние на организм человека. По сведениям отечественных и зарубежных научных источников было проведено обзор литератур по цитоморфологическим изменениям в системе крови при воздействии тяжеллых металлов. В окружающей среде организм человека и животных часто подвергаются на отдельные негативные воздействие тяжеллых металлов. Установлено что человечество может подвергнуться воздействию нескольких металлов и совокупность металлов могут усилить либо убавить токсичные эффекты друг друга. Исследование цитоморфологических и цитохимических изменений клеток крови при воздействий тяжелых металлов т может предотвротить клеток крови от патологических процессов при влияний тяжеллых металлов. Таким образом, был сформулирован вопрос изучение комбинированного воздействия тяжелых металлов на организм. In this article environmental pollution by heavy metals and negative influence on a human body is considered. According to domestic and foreign scientific sources it was carried out the review of literatures on cytomorphological changes in system of blood at influence of heavy metals. In environment a human body and animals often are exposed on separate negative influence of heavy metals. It is established that the mankind can be affected by several metals and toxic effects of each other can strengthen or lower set of metals. Research of cytomorphological and cytochemical changes of blood cells at influences of heavy metals can prevent an organism from pathological processes at influences of heavy metals. Thus, the question studying of the combined impact of heavy metals on an organism was formulated.
Keywords: ауыр метал; қан клеткасы; қоршаған орта; экологиялық фактор; лейкоциттер; лимфоциттер.