ЭФФЕКТИВНОСТЬ КАЗАХСТАНСКИХ БИОПРЕПАРАТОВ ДЛЯ БОРЬБЫ С НЕПАРНЫМ ШЕЛКОПРЯДОМ (Experimental biology, 2015)
В борьбе с гусеницами непарного шелкопряда (азиатская раса) в полевых и лабораторных условиях проведена оценка биологической активности бактериальных биоинсектицидов, созданных на основе казахстанских штаммов Bacillus thuringiensis Berliner. Ларвибакт был наработан в 2011 году филиалом НЦБ в г. Степногорск на основе штамма k-Ym07/КБ, выделенного из гусениц яблонной моли, а действующим началом ак кобелек служит штамм 2127-3k, выделенный в 2004 году из гусениц американской белой бабочки. Оба штамма хранятся в коллекции энтомопатогенныхмикроорганизмов лаборатории биотехнологии ТОО «КазНИИЗиКР». Вследствие поставленных лабораторных экспериментов были получены достаточно высокие результаты. При инфекцировании гибель фитофага на пятые сутки составила более 98%. Проведенные обработки в Енбекшиказахском районе Алматинской области опытными образцами биопрепаратов на основе штаммов Bt в сравнении с эталонным лепидоцидом в борьбе с гусеницами вредителя так же показали высокую эффективность (более 90%).Lymantria dispar L. жұлдызқұрттарымен күресу барысында танаптық жəне зертханалық жағдайларда Bacillus thuringiensis Berliner бактериясының қазақстандық штаммдары негізінде жасалғанбиоинсектицидтердің биологиялық белсенділіктері бағаланды. Ларвибакт 2011 жылы Степногорск қаласындағы ҰБО-ның өкілдігінде алма күйе көбелегінің жұлдызқұрттарынан бөлініп алынған k-Ym07/КБ штаммы негізінде жасалды. Ал ақ көбелек препаратының негізі – 2004 жылы америкалық ақ көбелек жұлдызқұрттарынан бөлініп алынған 2127-3k штаммы. Екі штаммда ЖШС «ҚазӨҚжКҒЗИ-ның» биотехнология зертханасының энтомопатогенді микроорганизмдерколлекциясында сақталуда. Зертхана жағдайында қойылған тəжірибелер əлдеқайда жоғары нəтижелер берді. Инфекциямен залалдау барысында фитофагтың өлуі бесінші тəулікте 98% құрады. Еңбекшіқазақ ауданында жүргізілген өңдеулерде Bt штаммдарыныңнегізіндегі биопрепараттардың тəжірибелік үлгілері қауіпті карантинді зиянкестің жұлдызқұрттарына қарсы эталон ретінде алынған лепидоцидпен салыстырғанда жоғары тиімділік көрсетті (90% астам).
Keywords: бактериальные биоинсектициды; ларвибакт; биоинсектицидтер