(untitled) (Experimental biology, 2015)
Расчеты подтверждают тот факт, что прогнозируемый показатель утомления, рассчитанный по показателю условий труда с помощью их оценки, близок к фактическому, полученному путем физиологических замеров. На все многообразие неблагоприятных специфических условий труда междугородной телефонной службы реагирует, в конечном счете, неспецифическими реакциями. Практика показывает, что при одинаковой нагрузке операторов одной смены утомление развивается не у 100% работающих. Более того, при одинаковой работе у одних может наблюдаться ухудшение состояния, у других изменения могут отсутствовать, а у некоторых может наблюдаться даже улучшение функционального состояния организма телефонисток. Универсальным механизмом реакции организма человека на расходование рабочей силы является процесс торможения в междугородной телефонной службе, а универсальным проявлением – изменение в работоспособности. Таким образом, есть основания утверждать, что зависимость между условиями труда и изменениями работоспособности заключается в количественном различии изменений в конце дня. Жүргізілген зерттеулер нəтижесі бойынша жұмыс соңында əртүрлі сандық өзгерістердің еңбек жағдайы мен қабілеттіліктерінің бір-біріне тəуелді екенін анықталды. Қалааралық байланыс қызметкерлерінің еңбегін интегралды тұрғыдан бағалау, сонымен қатар бұл физиологиялық көрсеткіштердің өзгеру динамикасы əртүрлі ауысымдағы байланыс қызметкерлерінің жұмыс барысындағы əртүрлі уақытқа байланысты өзгерістері тексеріліп, нəтижелері тіркелініп отырды. Бұл ғылыми жұмысты іске асыруда қолданылған физиологиялық əдістерден басқа да эргономикалық, гигиеналық, статистикалық əдістер қолданылды. Еңбек жағдайларында атқарылған физиологиялық зерттеулер телефонистердің жылдам шаршап, жұмыс уақытының ортасынан бастап-ақ саусақ қимылдарындағы үйлесімділіктің жоғала бастайтындығын көрсетті. Ал жұмыс уақытының соңына қарай, əсіресе осы салада көп жыл қызмет атқаратын телефонистер тобындағыларда жүйке жəне қозғалыс-тірек жүйелеріндегі айтарлықтай ауытқушылықтардың орын алғандығы белгілі болды.