(untitled) (Experimental biology, 2015)
В представленном авторами обзоре рассматривается проблема влияния психоэмоциональных стрессов на функциональное состояние организма человека, в частности, на возможность стресс-вызванных нарушений репродуктивной функции и осложнений гестационного периода у женщин. В обзоре затрагивается исторический экскурс проблемы, особое внимание уделяется современным представлениям физиологических механизмов регуляции реактивности организма женщин в гестационный и лактационный периоды на стрессоры психоэмоциональной природы. Рассматриваются литературные данные эндокринной регуляции и вероятных дисфункций репродуктивной сферы при стрессе. Также анализируется материал по развитию оксидативного стресса, лежащего в основе окислительного разрушения мембранных структур эритроцитов, клеток молочной железы, в результате приводящего к развитию патологии плода, невынашиванию, рождению маловесного потомства, нарушению лактации и развитию гипогалактии. Авторлар ұсынған әдеби шолудағы басты мәселе адам организмінің қызмет ету күйіне психоэмоциялық күйзелістің әсері, атап айтқанда, күйзелістің салдарынан әйелдерде гестациялық кезеңнің асқынуы және өрбу қызметінің бұзылу мүмкіндіктері, әдеби шолуда мәселенің тарихи дәйектері қарастырылған, психоэмоциялық табиғаттағы күйзелістерге лактациялық және гестациялық кезеңдердегі әйелдер организмінің реттелуінің физиологиялық тетіктерінің қазіргі замандық түсініктеріне айрықша көңіл бөлінген. Күйзеліс кезінде өрбу жүйесінің қызметінің эндокриндік реттелуі мен бұзылу мүмкіндіктері жайлы әдеби деректер қарастырылған. Сонымен қатар нәтижесінде ұрықтың патологиясы, түсік тастауға, аз салмақты ұрпақтың тууына, лактацияның бұзылуы мен гипогалактияның туындауына әкелетін эритроциттердің, сүт безі клеткаларының мембраналары құрылымдарының бұзылуы жатқан тотығу стресінің туындауы жайлы материал да талқыланған.