Күздік бидайдың шет елдік үлгілерінің Қазақстанның оңтүстік-шығыс жағдайында сары татқа P.striiformis West.f.sp.tritici. төзімділігін анықтау. Выявление устойчивости к желтой ржавчине P.striiformis West.f.sp.tritici. у зарубежных образцов озимой пшеницы

M. T. Kumarbayeva; A. M. Kokhmetova

Авторы

M. T. Kumarbayeva Қазақ ұлттық аграрлық университеті,
A. M. Kokhmetova Қазақ ұлттық аграрлық университеті,

Ключевые слова:

бидай, сары тат, төзімді гендер, төзімділік генетикасы.пшеница, желтая ржавчина, устойчивость к желтой ржавчине, гены устойчивости, генетика устойчивости,

Аннотация

Cары тат күздік бидай үшін аса қауіпті аурулардың бірі болып табылады. Қазақстанның оңтүстік-шығыс жағдайында сары тат ауруына төзімді тасымалдаушыларды идентификациялау мақсатында шетелдік күздік бидай үлгілеріне фитопатологиялық баға беру жүргізілді. Фитопатологиялық бағалау нәтижесінде 9 күздік бидай үлгілері сары тат ауруына төзімділік танытты. Шаруашылық құнды белгілерінің жиынтығы бойынша өнімділік компонентінің жоғары деңгейімен ерекшеленген 7 үлгі іріктелінді. Өнімділік элементтері мен сары тат ауруына төзімділік белгілері тіркескен 5 бидай үлгілері идентификацияланды. Алынған мәліметтерді бидайдың сары тат ауруына төзімді сорттарды шығару мақсатында селекциялық бағдарламаларда қолдануға болады. Желтая ржавчина относится к наиболее вредоносным заболеваниям пшеницы. С целью идентификации носителей устойчивости к болезням проведена фитопатологическая оценка зарубежных образцов озимой пшеницы к желтой ржавчине в условиях юго-востока Казахстана. В результате фитопатологической оценки образцов выявлено 9 устойчивых образцов к желтой ржавчине. По комплексу признаков продуктивности отобрано 7 образцов, которые отличились высокими уровнями компонентов урожайности. Идентифицировано 5 образцов пшеницы, сочетающие устойчивость к желтой ржавчине с элементами продуктивности. Полученные данные можно использовать в селекционных программах для создания устойчивых сортов к желтой ржавчине пшеницы.