Особенности биологии большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) в западной части Среднего Каспия / Орталық Каспийдің Батыс бөлігіндегі көзі дәу Alosa saposchnikowii (Grimm,1887) майшабақтары биологиясының ерекшеліктері

Аннотация

Мақалада Орталық Каспийдің Батыс бөлігін мекендейтін көзі дәу Alosa saposchnikowii майшабақтарының 6 есептік және 33 пластикалық белгілері бойынша морфологиялық және остеологиялық сипаттамаларының талдауы берілген. Каспийдің дағыстандық жағалауларының экологиялық, морфологиялық және қоректік ерекшеліктері анықталған. Краниологияда өткен уақыттардағы Орталық Каспийдің Батыс бөлігіндегі көзі дәу Alosa saposchnikowii (Grimm,1887) майшабақтарының омыртқаларының жалпы орташа саны анықталды. Өткен жүз жылдықта Каспий теңізіндегі терең гидрологиялық және гидрохимиялық өзгерістерге байланысты төмендеу теңденциясы анықталды. Көзі дәу Alosa saposchnikowii (Grimm,1887) майшабақтары бауырының гистологиялық құрылысында ядролары санының бақылаумен салыстырғанда кемуі байқалды. Көзі дәу Alosa saposchnikowii (Grimm,1887) майшабақтарының аналықтарында жұмыртқа клеткасының вителлогенезі кезінде (күзде) және трофоплазмалық өсу кезінде (көктемде) бауыр жұмысының функционалды белсенділігінің күшеюі байқалды. Көзі дәу Alosa saposchnikowii (Grimm,1887) майшабақтарының ұзындығы 19-33 см болатын аналықтарының қоңдылығы Фультон бойынша 1,09-дан 1,52-ге дейін, ал ұзындығы 17-28 см болатын аталықтарында – 1,02-ден 1,64-ке дейін ауытқиды, орта есеппен, сәйкесінше, 1,34 және 1,26 құрайды. Данный анализ морфологических и остеологических характеристики большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) западной части Среднего Каспия по 6 счетным и 33 пластическим признакам. Выявлены некоторые особенности экологии, морфологии, питания дагестанского побережья Каспия. В краниологии установлено общее среднее количество позвонков большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) западной части Среднего Каспия за прошедшее время. Выявлена явная тенденция к снижению, возможно, это связано с происшедшими глубокими гидрологическими и гидрохимическими изменениями на Каспийском море за прошедшее столетие. В гистологическом строении печени большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) отмечалось уменьшение числа ядер на контрольной площади, клетки приобрели округлые очертания на околоядерной оболочке наблюдались глыбки хроматина, оптические пустоты в цитоплазме отсутствовали. У самок большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) в период, когда в яйцеклетках проходит вителлогенез (осень) и в период трофоплазматического роста яйцеклеток (весна) отмечаются признаки усиления функциональной активности печени. Упитанность самок большеглазого пузанка Alosa Saposhnikovi, (Grimm,1887) длиной 19-33 см по Фультону колебалась от 1,09 до 1,52, самцов длиной 17-28 см – от 1,02 до 1,64, составляет в среднем 1,34 и 1,26 соответственно.