ГЕНЕТИЧЕСКОЕ КАРТИРОВАНИЕ ЛОКУСОВ КОЛИЧЕСТВЕННЫХ ПРИЗНАКОВ ГЕНОМА ЯЧМЕНЯ, ДЕТЕРМИНИРУЮЩИХ ЗАСУХОУСТОЙЧИВОСТЬ

Аңдатпа

Проведен PCR анализ родительских форм экспериментальной картирующей популяции – сорта Южно Казахстанский 43 (ЮК43) и линии дикорастущего ячменя H.spontaneum K. (H.sp) из Израиля с использованием 45 комбинаций AFLP и 57 пар SSRпраймеров с целью идентификации полиморфных маркеров для построения групп сцепления ячменя. Построена генетическая карта ячменя ЮК43 х H.sp с использованием 17 SSR и 50 AFLP маркеров. Осуществлен анализ структуры урожая и физиологобиохимические тесты родительских форм и 114 линий экспериментальной популяции ЮК43 х H.sp. Использование генетической карты генома ячменя и статистических прикладных программ ANOVA и QTLCartografer позволило выявить 12 QTL, детерминирующих показатели, ассоциированные с засухоустойчивостью. Обнаружено 5 ДНК маркеров, тесно сцепленных с идентифицированными QTL, ассоциированными с засухоустойчивостью. Арпаның тіркескен топтарына құруға арналған полиморфты маркерлерді идентификациялау мақсатында карталанатын Южно-Казахстанский 43 сұрыбы мен Израилдік жабайы арпаның H.spontaneum К топтарының тəжірибелік популяцияларына 30 AFLP жəне 50 SSR-праймерлерін пайдалана отырып PCR талдауы жасалды. Ата-ана жұбының ДНҚ-на SSR жəне AFLP талдау жүргізу нəтижесінде SSR-праймерлінің 17 жұбы жəне AFLP-праймерлінің 22 камбинациясы бойынша генетикалық полиморфизм анықталды. Анықталған полиморфты микросателиттік жəне AFLP-маркерлерін пайдалана отырып карталанатын ЮК43×Hsp папуляциясының 114 тобына скрининг жүргізілді. AFLP-праймерінің 22 комбинацияна 116 полиморфты жолақ анықталды – 1 комбинацияға 2-ден 13-ке дейін маркер сəйкес келді. Анықталған полиморфты AFLP- жəне SSR- маркерлері жайлы ақпараттар жиынтығы арпаның тіркесу тобын құруға пайдаланылды. Əр бір тіркесу топтары үшін ДНҚ маркерінің локализациясы жəне олардың бір-бірінен арақашықтығы анықталды. Арпаның алғашқы генетикалық картасы құрылды. Ата-аналық жұптары мен тəжірибелік ЮК43×Hsp папуляциясының 114 тобының өнімдеріне құрылымы талдау жəне физиологиялық- биохимиялық тест жасалды. Алынған нəтижелер арпаның сандық белгілері локустарының генетикалық картасын жасауға қолданады.