Ақмыш 2 және Ботақан (Батыс Қаратау) шатқалдарындағы күмәнді долана кездесетін қауымдастықтың фитоценотикалық сипаттамасы
Кілт сөздер:
Батыс Қаратау, Ақмыш 2 шатқалы, Ботақан шатқалы, күмәнді долана, қауымдастық.Аңдатпа
Мақалада Батыс Қаратау жоталарындағы табиға популяцияда сирек және жоғалып бара жатқан күмәнді долана түрінің табиғи популяциясына далалық зерттеулер нәтижелері берілді.
Осы зерттеудің мақсаты – Ақмыш 2 және Ботақан шатқалдарында долана популяциясындағы түр құрамын, қауымдастықтағы жас құрылымын талдай отырып, анықтау. Зерттеу маршрутты-рекогносцировочты әдістермен жүргізілді, далалық зерттеуде өсімдіктердің толық түр және таксономикалық құрамы, қабаттылығы, қауымдастықтың жас құрамы талданды. Зерттеу нәтижелері Ақмыш 2 шатқалында долана-қаражеміс-әртүрлішөпті қауымдастық және Ботақан шатқалында әр түрлі шөпті-доланалы қауымдастықты анықтауға мүмкіндік берді. Екі қауымдастықтықта да түр құрамы 34 пен 39 дейін аралықта түрді құрады; көпжылдық шөптесін және жаздық өсімдіктер басым. Тұқымдастықтың ішінде Poaceae, Lamiaceae, Asteraceae, Fabaceae, Brassicaceae басымдықлықты көрсетті. Қауымдастық толыққұнды ретінде анықталды. Долананың топтарындағы жас аралығы қатынастары көрсеткендей, Ақмыш 2 шатқалында популяция жас, тұрақты, виргинильды және жеке дара жас генеративты өсіп келе жатқанымен, Ботақан шатқалында тұрақты орташа жастағы, жас генеративты өсімдіктерінің басымдылығымен сипаттауға болады. Алынған нәтижелер Батыс Қазақстанда күмәнді долана популяциясының тұрақтылығын бағалауға, оны табиғи жағдайларда қорғау жөніндегі іс-шараларды әзірлеуге мүмкіндік береді.
