COMPREHENSIVE STUDY OF THE PLANT RAW MATERIAL PULMONARIA MOLLIS WULFEN EX HORNEM (BORAGINACEAE JUSS)

A.N. Davletova; Zh. Zh. Karzhaubekova; B.A. Abdullayeva; N.G. Gemejiyeva; R.S. Dosymbekova; D.A. Begimbetova; A.Y. Aisabayeva

doi:10.26577/bb202510214

Автор(и)

А.Н. Давлетова әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0009-0008-6899-3658 (неавтентифікований)
Ж.Ж. Каржаубекова Ботаника және фитоинтродукция институты, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0000-0002-4750-0884 (неавтентифікований)
Б.А. Абдуллаева әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0009-0001-7685-3419 (неавтентифікований)
Н.Г. Гемеджиева Ботаника және фитоинтродукция институты, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0000-0002-7317-2685 (неавтентифікований)
Р.С. Досымбекова Асфендияров атындағы қазақ ұлттық медицина университеті, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0000-0001-5241-1926 (неавтентифікований)
Д.А. Бегимбетова National Laboratory Astana, Назарбаев университеті, Қазақстан, Астана https://orcid.org/0000-0002-0643-6257 (неавтентифікований)
А.Е. Айсабаева әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы https://orcid.org/0009-0009-7472-606X (неавтентифікований)

DOI:

https://doi.org/10.26577/bb202510214

Ключові слова:

Pulmonaria mollis, аминқышқылдарының құрамы, макро және микроэлементтер, полифенолдар, фитохимиялық заттар, капиллярлық электрофорез, фитопрепараттар

Анотація

Дәрілік флораны жаңа биологиялық маңызды компоненттердің болуын зерттеу және өсімдіктердің ықтимал маңызды түрлерін анықтау өсімдік шикізатына негізделген препараттарды жасауда ерекше орын алады. Ресми медицинада дәрілік өсімдіктер көбірек қолданылады және көптеген ауруларды емдеу мен алдын-алуда басымдыққа ие болады [1]. Дәрілік өсімдіктердің ұзақ мерзімді зерттеулері олардан алынған сығындылардың уыттылығы төмен және емдік қасиеттері бар екенін көрсетті, ал биологиялық белсенді заттардың алуан түрлілігі өсімдік препараттарының фармакологиялық әсерінің кең спектрін қамтамасыз етеді. Әдеби деректерге сүйенсек, Pulmonaria mollis Wulfen ex Hornem (жұмсақ медуница) полифенолды қосылыстарға, гликолиздерге, гетероциклді қосылыстарға - аллантоиндерге бай және олардың көпшілігінде айқын антиоксиданттық, бактерияға қарсы және қабынуға қарсы белсенділік бар. Қазақстан Республикасы, Жетісу облысының Алакөл ауданында өсетін Pulmonaria mollis Wulfen ex Hornem (жұмсақ медуница) өсімдігінің жер үсті бөлігіне кешенді зерттеу жұмыстары жүргізілді. Биогендік элементтердің (Ca, Mg, Fe, Cu) құрамы, таниндердің, флавоноидтардың, бос органикалық қышқылдардың сандық құрамы анықталды. Аминқышқылдарының композициялық профилі анықталып, кверцетин, изорамнетин, рутин, галл, ферул қышқылдары анықталды. Pulmonaria mollis ...

Біографії авторів

автор А.Н. Давлетова, афіліація әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы

PhD докторант, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан, ayaulym_dauletova@mail.ru
автор Ж.Ж. Каржаубекова, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Қазақстан, Алматы

химия ғылымдарының кандидаты, өсімдік ресурстары зертханасының аға ғылыми қызметкері. РГП бойынша ПКВ «Ботаника және фитоинтродукция институты, zhanna1322@mail.ru
автор Б.А. Абдуллаева, афіліація әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы

биология ғылымдарының кандидаты, Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасының аға оқытушысы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан
автор Н.Г. Гемеджиева, афіліація Ботаника және фитоинтродукция институты, Қазақстан, Алматы

биология ғылымдарының докторы, Ботаника және фитоинтродукция институтының меңгерушісі, Қазақстан, Алматы, ngemed58@mail.ru
автор Р.С. Досымбекова, афіліація Асфендияров атындағы қазақ ұлттық медицина университеті, Қазақстан, Алматы

доктор PhD, Биохимия кафедрасының қауымд.профессоры, Асфендияров атындағы Қазақ ұлттық медицина университеті, Алматы, Қазақстан, dos.raushan@mail.ru
автор Д.А. Бегимбетова , афіліація National Laboratory Astana, Назарбаев университеті, Қазақстан, Астана

доктор PhD, «National Laboratory Astana» лабораториясының аға ғылыми қызметкері, Назарбаев университет, Астана, Казахстан, dinara.begimbetova@nu.edu.kz
автор А.Е. Айсабаева , афіліація әл-Фараби aтындағы қaзaқ ұлттық университеті, Қазақстан, Алматы

Биоалуантүрлілік және биоресурстар кафедрасының оқытушысы, әл-Фараби атындағы Қазақ ұлттық университеті, Алматы, Қазақстан