Генетика устойчивости к листовой ржавчине избранных образцов пшеницы мировой коллекции

A. A. Тokubayeva; К. К. Shulembaeva; А. Т. Sarbaeбаеv

Авторы

A. A. Тokubayeva Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;
К. К. Shulembaeva Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;
А. Т. Sarbaeбаеv Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;

Ключевые слова:

пшеница, бурая ржавчина, аллель, ген, локализация, идентификация.

Аннотация

Қысқасабақты линияларының СИМ79/279 және к-24/20989 төзіділігі эпистаз және комплементарлы гендердің әсер ету типі бойынша тұқымқуалайды. СИМ79/279 линиясының қоңыр татқа төзімді гендері Thatcher сортының эффективтілігі жоғары тестерлі гендеріне , Lr10, Lr26, Lr28, Lr29, Lr34, Lr39, Lr50 аллельді, ал к-24/20989 линиясы - Lr1, Lr9, Lr10, Lr28, Lr29, Lr39, Lr50 аллельді. СИМ79/279 және к-24/20989 линияларының қоңыр татқа төзімділігі бойынша жоғары негізгі гендері, сәйкесінше 1В, 1А және 6В, 5D хромосомаларында локализацияланған. Популяция гибридов F2 расщеплялась на устойчивые и восприимчивые растения, соответствующие ди- и моногенному наследованию, кроме гибридов, полученных с участием изогенных линий Lr1, Lr10, Lr26, Lr28, Lr29, Lr34, Lr39, Lr50 с короткостебельным образцом СИМ79/279 и Lr1, Lr9, Lr10, Lr28, Lr29, Lr34, Lr39, Lr50 к-24/20989. Устойчивость короткостебельных образцов линии СИМ79/279 и к-24/20989 наследуется по типу эпистаза и комплементарного взаимодейстия генов. Гены устойчивости к листовой ржавчине СИМ79/279 аллельны высокоэффективным тестерным генам Lr1, Lr10, Lr26, Lr28, Lr29, Lr34, Lr39, Lr50, а линия к-24/20989 - Lr1, Lr9, Lr10, Lr28, Lr29, Lr39, Lr50 сорта Thatcher. Основные гены высокой устойчивости к листовой ржавчине линии СИМ79/279 и к-24/20989 локализованы в хромосомах 1В, 1А и 6В, 5D соответственно. У линии СИМ79/279 и к-24/20989 тип устойчивости к 56 расе листовой ржавчины показали “0” баллов. Причем обе иммунные линии оказались гетерозиготными по нескольким генам устойчивости. Resistance of short stature sample line SIM79/279 and k-24/20989 inherited by the type of epistasis and complementary interaction of genes. Genes resistance to leaf rust SIM79/279 allelic to highly effective tester genes , Lr10, Lr26, Lr28, Lr29, Lr34, Lr39, Lr50 and line k-24/20989 - Lr1, Lr9, Lr10, Lr28, Lr29, Lr39, Lr50 of variety Thatcher. Main genes high resistance to leaf rust of lines SIM79/279 and k-24/20989 localized in chromosome 1B, 1A and 6B, 5D, respectively.

Биографии авторов

A. A. Тokubayeva, Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;

Токубаева Анар Адильхановна – әл-Фараби атындағы КазҰУ-нің молекулалық биология және генетика кафедрасының оқытушысы.
К. К. Shulembaeva, Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;

Шулембаева Кульзия Конуспаевна - б.ғ.д., профессор, әл-Фараби атындағы КазҰУ, биология және биотехнология факультеті молекулалық биология және генетика кафедрасының профессоры
А. Т. Sarbaeбаеv, Казахский национальный университет им. аль-Фараби, Алматы, Казахстан;

Сарбаев Амангельди Таскалиевич - б.ғ.д., В.Р. Вильямс атындағы АО «Казагроинновация» жертану және өсімдіктану институтының өсімдіктер иммунитеті зертханасының меңгерушісі